'Oedi annerbyniol' o ran gwella bwyd cleifion mewn ysbytai

  • 20 Mawrth 2017
bwyd

Mae 'na "oedi cwbl annerbyniol" wedi bod o ran gwella'r bwyd mae cleifion yn ei dderbyn mewn ysbytai yng Nghymru, yn ôl Aelodau Cynulliad.

Yn ôl y Pwyllgor Cyfrifon Cyhoeddus, mae "diffyg arweinyddiaeth, diffyg gweithgarwch a chynnydd rhwystredig o araf" wedi bod mewn sawl maes, a nifer o argymhellion adroddiad o 2011 dal heb eu gweithredu.

Casgliadau arall yr adroddiad yw nad yw dogfennau sy'n nodi asesiadau maeth cleifion yn cael eu cadw ar system gyfrifiadurol, a bod dim penderfyniad pryd y bydd hyn yn digwydd.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod eisoes wedi cyflwyno cynlluniau bwyta'n iach yn y gwasanaeth iechyd.

Penodiadau

Penderfynodd aelodau'r pwyllgor i edrych ar faeth cleifion mewn ysbytai ar ôl i'r archwilydd cyffredinol gynnal ymchwiliad yn 2015.

Dilyniant oedd y gwaith yma i'w adroddiad yn 2011, ac roedd honiadau y tro yma o fewn y maes iechyd o "oedi a diffyg cynnydd".

Un o'r pryderon a gododd wrth i'r pwyllgor gasglu tystiolaeth oedd nad oedden nhw wedi gallu dod o hyd i unrhyw gyfarwyddwr ar fwrdd iechyd oedd yn gyfrifol am wneud yn siŵr bod maeth a hydradu o ansawdd da i gleifion.

Does dim nyrs arbenigol 'chwaith wedi eu penodi gan y llywodraeth i sefydlu rhaglen i geisio gwneud yn siŵr bod anghenion maeth cleifion yn cael eu hystyried pan maen nhw'n cyrraedd yr ysbyty.

Mae'n bosib na fydd 'na benodiad am dair blynedd arall, meddai'r adroddiad.

Image caption Er bod dysgu staff am faeth yn orfodol, mae rhai yn dweud nad ydyn nhw yn cael amser i wneud yr hyfforddiant

Mae diffyg hyfforddiant yn fater arall sydd yn codi, gyda rhai gweithwyr yn dweud bod pwysau amser neu ddiffyg cyfleoedd yn golygu nad oedden nhw wedi cael eu hyfforddi.

Anghysondeb rhwng canlyniadau arolygon cleifion gan fyrddau iechyd a'r hyn roedd cleifion yn ei ddweud wrth deulu a ffrindiau yw un pryder arall.

Dywedodd cadeirydd y pwyllgor cyfrifon cyhoeddus, Nick Ramsay AC: "Yn ystod ein sesiwn dystiolaeth, pwysleisiodd y Prif Swyddog Nyrsio fod maeth a hydradu yn un o'r pethau hynny sydd, i fod yn onest, bron mor bwysig â'r feddyginiaeth y mae pobl yn ei derbyn.

"Daethom o hyd i stori o ddiffyg amlwg ynghylch arweinyddiaeth, gweithgaredd disymud a chynnydd rhwystredig o araf mewn nifer o feysydd pwysig."

Rhai gwelliannau

Ychwanegodd Mr Ramsay bod rhai gwelliannau wedi bod, ond bod nifer o'r argymhellion o'r adroddiad yn 2011 dal heb eu gweithredu.

"Mae'n gwbl annerbyniol y bydd bron i ddegawd wedi mynd heibio cyn i'r materion hyn gael eu datrys a bod cleifion yn derbyn y gwasanaethau prydau effeithlon ac effeithiol sy'n darparu elfennau sylfaenol bwyd blasus a maethlon a dŵr ar gyfer hydradu digonol."

Ymhlith y 10 argymhelliad gan y pwyllgor mae:

  • Targed newydd i leihau gwastraff bwyd;
  • Cyhoeddi canlyniadau arolygon cleifion o fewn hyn a hyn o amser;
  • Ystyried y ffordd orau i gyflwyno hyfforddiant i staff;
  • Penodi cyfarwyddwr anweithredol penodol i fod yn gyfrifol am arlwyo mewn ysbytai a maeth cleifion.
Image caption Mae deiet cleifion yn yr ysbyty yn rhan bwysig o'u gwellhad, yn ôl Nick Ramsay

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydyn ni eisoes wedi cyflwyno sawl cynllun wedi'u hanelu at gleifion, staff ac ymwelwyr o ran bwyta'n iach.

"Mae'r rhain yn cynnwys safonau maeth gorfodol ar gyfer bwyd a diod cleifion, safonau gorfodol ar werthu bwyd a diod iach, a chanllawiau ar gyfer y bwyd a diod sy'n cael ei weini i ymwelwyr a staff.

"Ar hyn o bryd rydym ni'n ystyried ffyrdd o wella'r ddarpariaeth bwydydd iach mewn ysbytai hyd yn oed yn fwy, gan gynnwys adolygiad sydd ar y gweill o'r safonau gorfodol."