Arddangos tapestri i achub hen eglwys yn Llangwm

eglwys
Image caption Mae Eglwys St Jerome yn dyddio'n ôl tua 900 mlynedd

Mae pentref bychan yng ngorllewin Cymru wedi dod o hyd i ffordd i gadw eu heglwys bentref, sy'n dyddio'n ôl i'r canol oesoedd, ar agor.

A hynny drwy ddefnyddio cefnogaeth eu sylfaenwyr Fflandrysaidd o 900 mlynedd yn ôl.

Mae pentref Llangwm yn Sir Benfro yn dathlu'r cysylltiad drwy roi'r pwythau terfynol i dapestri hir pum metr sydd ar fin cael ei arddangos yn barhaol mewn capel ger yr eglwys, a thrwy lwyfannu sioe ganoloesol mewn gwisgoedd o'r cyfnod.

Fe fydd y tapestri - sy'n adrodd hanes dyfodiad y Fflandrysiaid - yn cael ei agor yn swyddogol gan gynrychiolydd o Lywodraeth Fflandrys ddydd Sadwrn.

Plant ysgol

Cafodd y darlun ei dynnu gan artist lleol, yn seiliedig ar ddarluniau gan blant ysgol yr ardal, ac yna, fe gafodd y tapestri ei bwytho gan fenywod lleol.

Fe ddaw'r cynllun wedi i Eglwys Sant Jerome ddechrau wynebu problemau a ddaeth i'r amlwg gyntaf yn 2012 pan ddangosodd archwiliad manwl o'r adeilad ei fod mewn angen brys o waith adfer ac atgyweirio.

Image caption Mae'r tapestri yn brosiect ar y cyd rhwng plant ysgol a phwythwyr lleol

Mae Eglwys St Jerome yn adeilad hen iawn, sy'n dyddio'n ôl i oddeutu 1200.

Fe ddechreuodd y goresgyniad Fflandrysaidd pan anfonodd y Brenin Harri I ddynion o Fflandrys i ymladd gyda William y Concwerwr er mwyn tawelu'r gwrthryfeloedd gan y Cymry cynhenid ​​yn Sir Benfro.

Yna fe ddaeth nifer o bobl Fflandrys, llawer ohonynt wedi cael eu dadleoli yn sgil llifogydd yn yr Iseldiroedd, i ymsefydlu yng ngorllewin Cymru.

Tîm o bobl leol

Yn ogystal ag arddangos y tapestri, mae tîm o bobl leol, seciwlar ac eglwyswyr, wedi dod at ei gilydd er mwyn arbed yr hen Eglwys a dathlu eu cysylltiad â Fflandrys drwy sicrhau nifer o grantiau i'r fenter.

Mae'r prosiect hefyd wedi bod yn edrych ar ganlyniadau profion DNA dynion lleol - er mwyn edrych ar y cyswllt genetig rhwng y Cymry a'r Fflandrysiaid - yn ogystal â chynnal cloddfa archeolegol, gwaith ymchwil mewn archifau, cyhoeddi ffilm fer a phodlediadau misol.

Ond gobaith y penwythnos canoloesol a'r tapestri - ydi dod â dieithriaid i mewn i'r pentref ac yn eu sgil rhoi hwb i fusnesau lleol.

Bydd y tapestri yn agored i grwpiau o 26 Mawrth.