Chwaraeon Cymru: Cyn is-gadeirydd yn beio'r cadeirydd

  • 30 Mawrth 2017
Adele Baumgardt
Image caption Cafodd Adele Baumgardt ei diswyddo fel is-gadeirydd Chwaraeon Cymru ddydd Mercher

Dylai Llywodraeth Cymru wynebu "cwestiynau difrifol" am benodiadau cyhoeddus, yn ôl cyn is-gadeirydd Chwaraeon Cymru.

Cafodd Adele Baumgardt a chadeirydd y corff, Dr Paul Thomas eu diswyddo gan Lywodraeth Cymru ddydd Mercher.

Dywedodd y Gweinidog Iechyd Cyhoeddus, Rebecca Evans fod y berthynas o fewn bwrdd y sefydliad "wedi'i chwalu ac nid oes modd ei adfer".

Ond mae Ms Baumgardt wedi mynnu bod Chwaraeon Cymru wedi bod yn gwneud ei waith.

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud bod y prosesau cywir wedi eu dilyn wrth benodi Dr Thomas, ond bod gwersi i'w dysgu o'r sefyllfa.

Cwestiynu'r broses

Ym mis Tachwedd cafodd bwrdd y corff eu gwahardd o'u gwaith dros dro yn dilyn pryderon nad oedd y corff yn gweithredu'n effeithiol.

Wrth siarad â BBC Radio Wales ddydd Iau, dywedodd Ms Baumgardt fod y bwrdd wedi ei "reoli a'i arwain yn dda" ac y byddai'n mynd "o nerth i nerth" dan yr arweinyddiaeth newydd.

Mynnodd bod Chwaraeon Cymru wedi bod yn un o'r cyrff cyhoeddus mwyaf llwyddiannus yng Nghymru cyn penodiad Dr Thomas yn Ebrill 2016.

"I fod wedi cyrraedd y sefyllfa yma, dwi'n meddwl bod angen gofyn cwestiynau difrifol am sut mae'r broses penodiadau cyhoeddus yn gweithio, ac os yw'n effeithiol," meddai wrth raglen Good Morning Wales.

"Mae hwn yn sefydliad cryf gyda bwrdd cryf."

Image copyright Llywodraeth Cymru
Image caption Cafodd Dr Paul Thomas ei benodi'n gadeirydd ar y corff llynedd

Dywedodd Ms Baumgardt, oedd wedi gweithio gyda'r corff ers 10 mlynedd, nad oedd hi'n credu fod Dr Thomas yn briodol ar gyfer y swydd - honiad mae yntau wedi gwadu.

Mynnodd nad oedd unrhyw dystiolaeth ei bod hi wedi gwneud unrhyw beth o'i le, ac na ddylai hi fod wedi cael ei diswyddo.

Mae Dr Thomas wedi cyhuddo Llywodraeth Cymru o ddelio'n "warthus" gydag ef, gan ddweud nad oedden nhw wedi ei gefnogi yn ei ymdrechion i newid y sefydliad.

'Gwersi i'w dysgu'

Wrth ymateb i feirniadaeth Ms Baumgardt, dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru fod Adolygiad Ansawdd wedi ei gynnal ar apwyntiad Dr Paul Thomas, a bod hynny wedi cadarnhau fod y prosesau Apwyntiadau Cyhoeddus cywir wedi eu dilyn.

"Roedd y broses benodi wedi cydymffurfio'n llwyr gydag egwyddorion teilyngdod, tegwch a bod yn agored," meddai llefarydd.

"Mae gwersi i'w dysgu o'r sefyllfa, ac o'r hyn sydd i'w ddisgwyl gan unigolion sy'n cael eu penodi i rôl arweinyddiaeth gyhoeddus."

Image copyright Google
Image caption Pencadlys Chwaraeon Cymru yng Ngerddi Soffia, Caerdydd

Cafodd Chwaraeon Cymru, oedd gynt dan yr enw Cyngor Chwaraeon Cymru, ei chreu yn 1972 i hyrwyddo chwaraeon elît ac ar lawr gwlad. Mae ganddo gyllideb flynyddol o £22m.

Dros y chwe mis diwethaf mae wedi bod yng nghanol sawl ffrae dros y ffordd mae'r bwrdd yn gweithredu, a thros ddyfarnu cytundebau.

Mae Llywodraeth Cymru bellach wedi cwblhau adroddiad i waith Chwaraeon Cymru, ond dyw hwnnw heb gael ei ryddhau'n gyhoeddus.