16% yn fwy yn dewis bod yn feddygon teulu yng Nghymru

  • 4 Ebrill 2017
Steth

Mae cynnydd o 16% yn nifer y meddygon iau sy'n dewis hyfforddi i fod yn feddygon teulu yng Nghymru, meddai'r Ysgrifennydd Iechyd.

Mae 84% o'r 136 o lefydd hyfforddi sydd ar gael yn y gwasanaeth iechyd eisoes wedi eu llenwi, o'i gymharu â 68% erbyn yr un pryd llynedd.

Daw wedi ymgyrch recriwtio fawr - gyda Llywodraeth Cymru yn cynnig £20,000 i feddygon iau sy'n dewis hyfforddi a gweithio am gyfnod mewn ardaloedd lle mae prinder penodol.

Dywedodd Vaughan Gething bod yr ymgyrch "wedi bod yn llwyddiant ac mae hyn yn rhywbeth i'w ddathlu", a bod y canlyniadau "yn siarad drostynt eu hunain".

Mae Coleg Brenhinol y Meddygon Teulu wedi croesawu'r newyddion, ond wedi ychwanegu bod angen 200 o feddygon teulu newydd bob blwyddyn.

22 lle gwag

Mae grwpiau sy'n siarad ar ran meddygon teulu wedi rhybuddio droeon fod gwasanaethau iechyd mewn rhai ardaloedd yn wynebu "argyfwng" oherwydd prinder difrifol.

Mae'n cymryd tair blynedd i feddyg sy'n dewis arbenigo mewn gofal sylfaenol hyfforddi i fod yn feddyg teulu.

Gallan nhw ymgeisio i hyfforddi unrhyw le ym Mhrydain, gyda'r ceisiadau'n cael eu gwneud tair gwaith y flwyddyn. Mae unrhyw lefydd sydd ddim yn cael eu llenwi yn cael eu hail-hysbysebu.

Yn dilyn y rownd gyntaf o recriwtio eleni, dim ond 22 o'r 136 lle hyfforddi meddygon teulu sy'n wag.

Roedd 29 o lefydd gwag ar ôl y drydedd rownd y llynedd.

Yn ôl Llywodraeth Cymru mae llefydd hyfforddi yn Sir Benfro, gogledd orllewin Cymru a gogledd ddwyrain Cymru eisoes yn llawn.

Maen nhw'n ffyddiog y bydd cynnydd pellach yng Ngheredigion a chanol gogledd Cymru wrth i'r broses fynd ymlaen.

Mae'r ystadegau diweddara', gafodd eu cyhoeddi ddiwedd mis Mawrth, yn dangos cynnydd o 7% mewn 10 mlynedd yn nifer y meddygon teulu unigol sy'n gweithio yng Nghymru.

Ond mae gostyngiad o 11% wedi bod, dros yr un cyfnod, yn nifer y meddygfeydd.

Ehangu ymgyrch recriwtio

Mae 22.2% o feddygon teulu Cymru dros 55 oed - yr ail lefel uchaf o holl wledydd y DU.

Dros y blynyddoedd diwethaf mae pryder mawr ynglŷn â faint o feddygon teulu sy'n ymddeol, a faint o feddygfeydd sydd wedi cau neu wedi eu trosglwyddo i reolaeth uniongyrchol byrddau iechyd.

Mae'r Ysgrifennydd Iechyd hefyd wedi cyhoeddi y bydd ymgyrch recriwtio yng Nghymru yn cael ei ehangu i gynnwys nyrsys gofal sylfaenol, ysbytai ar sector cartrefi gofal.

Yn dilyn hynny fe fydd ymgyrchoedd pellach i geisio denu fferyllwyr a gweithwyr iechyd eraill fel ffisiotherapyddion.

200 o feddygon

Er yn croesawu'r newyddion, dywedodd Coleg Brenhinol y Meddygon Teulu bod dal angen gwelliant yng Nghymru, a bod angen 200 o feddygon teulu newydd bob blwyddyn.

Dywedodd y cadeirydd, Dr Rebecca Payne bod cynyddu cyfran o gyllid y GIG sy'n mynd i feddygon teulu yn "hollbwysig" i gyflogi mwy o feddygon a delio gyda phoblogaeth sy'n heneiddio.

Ychwanegodd ei fod yn bwysig cadw meddygon teulu yn eu swyddi, a delio gyda'r "materion llwyth gwaith ac yswiriant sy'n golygu bod llawer yn gadael y proffesiwn".