Preswylwyr gofal i gael 'cadw mwy o'u harian'

Cost gofal preswyl
Image caption £24,000 oedd pobl mewn gofal preswyl yn arfer cael ei gadw o'u hincwm - mae'r trothwy yn codi i £30,000 ddydd Llun

Mae rheolau newydd yn dod i rym ddydd Llun i geisio galluogi pobl mewn oed i gadw mwy o'u harian pan yn byw mewn gofal preswyl.

Mae Llywodraeth Cymru'n dweud ei bod yn dechrau ar y broses o wireddu un o'i phrif addewidion, drwy fwy na dyblu'r terfyn sy'n cael ei ddefnyddio cyn codi tâl am ofal cymdeithasol preswyl.

Hyd yn hyn, roedd gan bobl yr hawl i gadw £24,000 o'u cyfalaf pan yn mynd i ofal preswyl, ond mae hynny'n codi ddydd Llun i £30,000.

Nod y llywodraeth, yn unol â'i chynllun pum mlynedd 'Symud Cymru Ymlaen', yw codi'r trothwy i £50,000 yn y pen draw.

Image caption Dylai aelodau o'r cyhoedd sy'n meddwl y gallen nhw neu berthynas elwa o'r cynlluniau newydd gysylltu â'u cyngor sir

Awdurdodau lleol sy'n gyfrifol am ariannu gofal rhywun os yw ei gyfalaf yn llai na £30,000. Os ydyn nhw'n codi swm, bydd hwnnw'n seiliedig ar yr incwm sydd ar gael i'r unigolyn.

Ymysg newidiadau eraill sy'n cael eu cyflwyno mae diystyru'r Pensiwn Anabledd Rhyfel, fel bod dim rhaid i gyn-filwyr ddefnyddio unrhyw ran o'r pensiwn hwn i dalu am eu gofal.

'Bwlch o £40m'

Mae mudiad Fforwm Gofal Cymru, sy'n cynrychioli dros 450 o gartrefi gofal a darparwyr yng Nghymru, yn dweud eu bod yn croesawu'r newyddion ond fod angen i wneud mwy i ddiogelu'r arian sy'n cael ei neilltuo ar gyfer y sector gofal preswyl.

Dywedodd cadeirydd y mudiad, Mario Kreft: "Mae'r egwyddor y dylai pobl allu cadw rhan barchus o'u cynilion yn un cywir.

"O'r safbwynt hwnnw rwy'n cymeradwyo Llywodraeth Cymru, ond mae'n rhaid iddyn nhw hefyd sicrhau fod yna gyllido cywir ar gyfer y sector.

"Y broblem nawr yw bod bwlch o £40m yn yr arian sydd ei angen, a bydd hyn yn anffodus yn ehangu'r bwlch."

Image copyright Getty Images

Mae'r llywodraeth yn dweud bod y newidiadau yn rhan o ystod eang o fesurau i wella gofal cymdeithasol yng Nghymru.

Dywedodd y Gweinidog Gwasanaethau Cymdeithasol, Rebecca Evans: "Mae pobl hŷn, sydd wedi chwarae eu rhan ac wedi cyfrannu'n ariannol ar hyd eu hoes, yn haeddu mwy o degwch.

"Dyna pam y byddwn ni, dros gyfnod y Cynulliad hwn, yn dyblu swm yr arian y caiff pobl hŷn ei gadw pan fyddan nhw mewn gofal."

Straeon perthnasol