Toriadau swyddi mewn ysgolion yn 'annheg i blant'

  • 10 Ebrill 2017
Dosbarth
Image caption Mae canlyniadau cyfrifiad ysgolion 2016 yn dangos bod 446 yn llai o staff cefnogol yn ysgolion Cymru i gymharu gyda'r flwyddyn flaenorol

Mae undebau athrawon yn rhybuddio gallai toriadau swyddi yn ysgolion Cymru fod yn "annheg i blant".

Mae ffigyrau diweddar gan Lywodraeth Cymru yn dangos toriadau yn lefel staffio ysgolion awdurdodau lleol.

Mae canlyniadau cyfrifiad ysgolion 2016 yn dangos bod 446 yn llai o staff cefnogol yn ysgolion Cymru i gymharu gyda'r flwyddyn flaenorol gyda 275 yn llai o athrawon.

Mae staff cefnogol yn cynnwys, cymorthyddion dosbarth sydd yn amlwg iawn yn nosbarthiadau plant iau sydd yn astudio cyfnod sylfaen Llywodraeth Cymru.

"Yn dilyn blwyddyn o doriadau, does gan brif athrawon ddim lle i edrych dim ond ar lefel y staffio sydd ganddyn nhw," meddai swyddog polisi undeb yr NUT yng Nghymru, Owen Hathway wrth raglen Newyddion 9.

"Mae rhaid osgoi hyn oherwydd mae colli cymorthyddion dosbarth yn rhoi mwy o bwysau ar yr athrawon sydd yn parhau i fod yno. Tydi hynny ddim yn deg ar y plant pan rydym yn ceisio sicrhau eu bod nhw'n derbyn yr addysg orau bosib yng Nghymru," meddai.

'Pwysau gwaith'

Rhybuddiodd swyddog maes undeb UCAC, Ywain Myfyr y byddai'r toriadau yn "effeithio pwysau gwaith yr athrawon. Mae hynny yn ein pryderu'n fawr, mi fydd hi'n anodd recriwtio yn y dyfodol," meddai.

Mae undeb Unsain yn cynrychioli staff cefnogol yn yr ysgolion a dywedodd ei harweinydd yng Nghymru Jess Turner: "Mae ysgolion angen mwy na dim ond athrawon i weithredu'n gywir.

"Pob amser mae glanhawr, gofalwr neu weithiwr gweinyddol yn colli ei swyddi, mae'n golygu mwy o bwysau ar staff yr ystafell ddosbarth.

"Mae'r rheiny sydd yn parhau yn ei swyddi yn gwneud ei gorau i gadw'r safon yn yr ysgolion. Ond gyda llai o staff mae diogelwch yn y fantol," meddai.

Dywedodd Llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru:

"Mae Ysgolion yn ganolog i'r ymgyrch genedlaethol i wella safonau addysg yng Nghymru ac i ehangu'r cyfleoedd ar gyfer pobl ifanc.

"Rydym yn ymwybodol o'r heriau ariannol sydd yn wynebu ein hysgolion ac rydym wedi blaenoriaethu cyllid ar gyfer ysgolion o fewn y setliad rydym yn ei roi i'r awdurdodau lleol.

"Yn y flwyddyn ariannol ddiwethaf roedd £35m yn y setliad llywodraeth leol ar gyfer gwasanaethau ysgolion ac rydym wedi gosod cyllid a setliad llywodraeth leol ar gyfer sefydlogrwydd yn 2017-18 gyda mwy o arian yn gyffredinol ar lefel cenedlaethol.

"Mae newid i'r gweithlu nid pob amser o ganlyniad i newid mewn cyllid. Pob blwyddyn, mae newidiadau i'r gweithlu am resymau dilys megis newid yn niferoedd disgyblion, a blaenoriaethau ar lefel leol, ranbarthol a chenedlaethol.

"Dros y pum mlynedd hyd at 2016 mae yna ostyngiad wedi bod yn niferoedd athrawon ond mae nifer pob disgybl i phob athro wedi aros yn sefydlog (18.4-18.6)."

Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn pwysleisio, er bod gostyngiad o 446 wedi bod yn niferoedd staff cynorthwyol yn 2016 mae yna dal 1,700 yn fwy na phum mlynedd yn ôl.