'Diffyg Cymraeg' ar sianel deledu newydd yn y gogledd

  • 11 Ebrill 2017
stiwdio deledu Image copyright Thinkstock

Mae ymgyrchwyr iaith wedi beirniadu Ofcom am roi trwydded i sianel deledu yng ngogledd Cymru er mai dim ond hanner awr o gynnwys Cymraeg sydd yn cael ei ddarlledu ganddyn nhw bob wythnos.

Mewn llythyr i'r arolygwyr, mae Cymdeithas yr Iaith hefyd yn honni y byddai diffyg rhaglenni gwreiddiol i Gymru ar y sianel, fod y brandio yn Saesneg yn unig, ac y bydd y rhaglenni yn cael eu creu yn Lerpwl.

Made TV yw'r cwmni sydd yn gyfrifol am sianel Made in North Wales, fydd yn dechrau darlledu ddiwedd y mis.

Dywedodd y cwmni y byddai'r sianel yn darparu rhaglenni yn unol â'r drwydded gafodd ei rhoi gan Ofcom yn 2013, ac y bydden nhw'n ceisio darparu rhagor o gynnwys unigryw a Chymraeg pe bai modd.

'Sarhaus'

Mewn llythyr i Ofcom dywedodd Aled Powell, is-gadeirydd Grŵp Digidol Cymdeithas yr Iaith Gymraeg bod gan y mudiad "bryder y bydd cyn lleied o oriau darlledu Cymraeg ar sianel deledu leol Made in North Wales".

"Nid yw'n dderbyniol bod Ofcom wedi cytuno i drwyddedu'r cwmni er gwaetha'r ffaith mai dim ond 30 munud o'r rhaglenni a gynhyrchir gan y cwmni fydd yn Gymraeg bob wythnos," meddai.

Ychwanegodd bod "holl bresenoldeb y gwasanaeth newydd ar y cyfryngau cymdeithasol, ar-lein, a'i brandio yn uniaith Saesneg, ac mae hynny'n destun pryder mawr i ni".

"Mae'r ddarpariaeth hon yn sarhaus i'r Gymraeg a'r gymuned leol y dylai'r sianel ei gwasanaethu, gan sefydlu sianel deledu Saesneg arall yn yr ardal ar ben y cannoedd sydd eisoes ar gael. Erfyniwn arnoch i ail-edrych ar y sefyllfa hon."

Roedd pryderon hefyd na fyddai Bay TV yn cadw at ymrwymiad gafodd ei wneud gan ymgeisydd gwreiddiol y drwydded - Bay TV Clwyd - i ddefnyddio a manteisio ar adnoddau a sgiliau myfyrwyr o Brifysgol Glyndŵr.

"Mae'r problemau hyn yn rhan o batrwm o ymddygiad gan Ofcom, sy'n ffafrio anghenion busnesau mawrion yn hytrach na'r gymuned leol a'r Gymraeg," ychwanegodd.

Image copyright Made in Cardiff
Image caption Mae gan y cwmni eisoes sianeli fel Made in Cardiff mewn ardaloedd eraill

Mewn ymateb dywedodd Made TV y byddai'r sianel yn darparu wyth awr o raglenni lleol gwreiddiol bob wythnos, yn ogystal â rhaglen hanner awr yn y Gymraeg, yn unol â'r drwydded gafodd ei rhoi.

"Byddwn ni'n ceisio gwneud yn well na'r addewidion hyn ac yn edrych ymlaen at lansio'r sianel ar 26 Ebrill," meddai'r cwmni mewn datganiad.

Ychwanegodd Made TV eu bod wedi cyflogi staff yn Yr Wyddgrug fydd yn creu cynnwys o fanno, ac nad oedd hi'n wir i ddweud y byddai'r sianel yn cael ei chynhyrchu o Lerpwl, na chwaith eu bod nhw'n torri unrhyw addewidion o ran y berthynas â Phrifysgol Glyndŵr

Dywedodd y cwmni hefyd nad oedd yr ymrwymiad i raglenni yn y Gymraeg yn rhan o'r cais gwreiddiol, a'i fod wedi cael ychwanegu'n hwyrach.

"Mae Made in North Wales yn gweithio gyda busnesau lleol i ddarparu lle swyddfa yn yr ardal, a bydd y cynnyrch gwreiddiol ar-leoliad i gyd yn cael ei ffilmio yn ardal gogledd Cymru."