Llewod Cymraeg

Mae 'na hen edrych ymlaen at y Trydydd Prawf rhwng Seland Newydd a'r Llewod yn Eden Park, Auckland ddydd Sadwrn 8 Gorffenaf.

Bydd rhaid i chi wrando ar Radio Cymru a dilyn llif byw Cymru Fyw i weld a fydd Warren Gatland yn efelychu camp Carwyn James trwy arwain y tîm teithiol i ennill cyfres yn erbyn y Crysau Duon ar eu tomen eu hunain.

Mae nifer o Gymry wedi cynrychioli'r Llewod dros y degawdau. Tybed sut hwyl fyddai'r tîm hwn o siaradwyr Cymraeg yma yn ei gael yn erbyn Seland Newydd?


Image copyright Getty Images
Image caption 15. Gerald Davies

'Ond nid asgellwr oedd Gerald Davies?' dwi'n eich clywed chi'n gofyn. Nage wir - ond mae'r gystadleuaeth yn y llinell gefn mor ffyrnig, roedd yn rhaid bod yn greadigol (sy'n arwydd o'r hyn i ddod).

Fe chwaraeodd y gwibiwr o Lansaint bum gwaith dros y Llewod rhwng 1968 ac 1971, gan sgorio tri chais ar y daith i Seland Newydd yn '71. Bu'n rheolwr ar y daith i Dde Affrica yn 2009.

Cafodd Terry Davies ei ystyried hefyd am ei gampau ar y daith i Awstralia a Seland Newydd yn 1959.


Image copyright Getty Images
Image caption 14. Ieuan Evans

Aeth Evans ar dair taith gyda'r Llewod rhwng 1989 ac 1997, gan sgorio'r cais i sicrhau'r gyfres yn erbyn Awstralia yn '89. Sgoriodd bedair o weithiau yn erbyn y Crysau Duon yn '93 hefyd.

Bu George North yn agos iawn i hawlio'i le ar yr asgell - rhywbeth sy'n debygol iawn o ddigwydd yn y dyfodol os gaiff deithiau mor ddylanwadol ag yr un bedair blynedd yn ôl.


Image copyright Getty Images
Image caption 13. Ray Gravell

Y cawr o Mynydd-y-Garreg sydd yn y canol. Aeth Ray o'r Mynydd ar y daith i Dde Affrica yn 1980, gan sgorio cais yn yr ail brawf yn Bloemfontein.

Yn ddibynnol ar ei gyfraniad ar y daith eleni, efallai gall Jonathan 'Fox' Davies wthio ei hun fewn i'r tîm dethol hwn yn y dyfodol.


Image copyright Stu Forster/Getty Images
Image caption 12. Jamie Roberts

Cafodd y canolwr o'r brifddinas ei enwi fel chwaraewr gorau'r daith i Dde Affrica yn 2009. Chwaraeodd ran allweddol ar y daith fuddugoliaethus i Awstralia yn 2013 hefyd.

Roedd sôn hefyd y byddai ei enw yn cael ei gyhoeddi yn y garfan eleni ond doedd y sibrydion ddim yn wir. Sylw arbennig i Scott Gibbs, a deithiodd dair gwaith gyda'r Llewod.


Image copyright David Rogers
Image caption 11. Shane Williams

Pwy arall? Aeth y dewin o asgellwr ar dair taith rhwng 2005 a 2013, gan sgorio dau gais a chael ei enwi yn seren y gêm yn y gêm brawf olaf yn erbyn y Springboks yn 2009.


Image copyright Central Press
Image caption 10. Barry John

Sgoriodd 30 o bwyntiau mewn pum gêm brawf dros y Llewod rhwng 1968 ac 1971. Mae'n debyg mai ar y daith honno i Seland Newydd yn '71 - y tro olaf i'r Llewod ennill cyfres yno - y cafodd ei enwi yn "The King" am y tro cyntaf.

Mae'n bwysig cofio hefyd wrth gwrs am gyfraniadau'r maswyr Gareth Davies a Stephen Jones.


Image caption 9. Gareth Edwards

Bellach yn Syr Gareth wrth gwrs, chwaraeodd 10 o weithiau dros y Llewod rhwng 1971 ac 1974 gan chwarae rhan flaenllaw ar y teithiau llwyddiannus i Seland Newydd a De Affrica.

Mae safle'r maswr wedi bod yn dda i'r Cymry Cymraeg dros y blynyddoedd, gyda Mike Phillips, Dwayne Peel a Brynmor Williams i gyd yn haeddu cael eu crybwyll.


Image copyright Getty Images
Image caption 1. Robin McBryde

Er iddo gael ei ddewis ar y daith i Awstralia yn 2001, bu'n rhaid i'r gogleddwr adael yn fuan oherwydd anaf heb chwarae'r un gêm brawf.

Er mai bachwr oedd Ceidwad y Cledd wrth reddf, mae'r tîm hwn yn dlawd iawn o ran dewis ymysg y blaenwyr, ac felly mae'n rhaid i McBryde fodloni ar le yn safle'r prop pen-rhydd.


Image copyright Getty Images
Image caption 2. Ken Owens

Iawn, ry'n ni'n derbyn y pwynt, ond er nad ydy Owens wedi cynrychioli'r Llewod eto, mater o amser fydd hi tan i'r Cymro wneud hynny ar ôl iddo gael ei enwi yn y garfan o 41 ar 19 Ebrill. Felly mae'n cymryd ei le yn safle'r bachwr.


3. Eddie Morgan

Chwaraeodd y prop o Abercraf 14 o gemau ar y daith i Dde Affrica 'nôl yn 1938 - roedd dwy o'r rheiny yn gemau prawf.


4. Geoff Evans

Cafodd blaenwr y Cymry yn Llundain ei alw yn hwyr ar y daith fuddugol i Seland Newydd yn 1971 ac aeth ymlaen i fod yn rheolwr ar dîm Cymru yn 1995.


Image copyright Getty Images
Image caption 5. Delme Thomas

Fe aeth y clo o Fancyfelin ar dair taith - roedd yntau'n un o'r adar prin hynny wnaeth gynrychioli'r Llewod cyn chwarae dros ei wlad.


6. Mike Roberts

Un arall wnaeth deithio gyda'r Llewod yn '71. Yn wreiddiol o Rhuthun, bu'n chwarae i'r Cymry yn Llundain.


Image copyright Getty Images
Image caption 7. R H Williams

Enillodd R H Williams, yn enedigol o Gwmllynfell, 10 cap dros y Llewod rhwng 1955 a 1959. Gwnaeth ei farc hefyd dros y Barbariaid a Chymru fel chwaraewr yn yr ail reng - ond er budd y tîm yma, mae'n rhaid iddo chwarae fel blaenasgellwr.


Image copyright Getty Images
Image caption 8. Derek Quinnell

Quinnell oedd yr unig chwaraewr i fynd ar y daith i Seland Newydd yn '71 oedd heb chwarae dros ei wlad. Aeth ymlaen i ennill un cap ar y daith honno, cyn hawlio pedwar arall yn Seland Newydd eto yn '77 ac yn Ne Affrica yn 1980.


Image caption Prif hyfforddwr: Carwyn James

Mae'r daith honno i Seland Newydd yn '71 wedi'i chrybwyll sawl gwaith yn y darn yma, a'r dyn oedd yn gyfrifol am lywio'r cyfan oedd Carwyn James. Does neb wedi llwyddo i arwain y Llewod i fuddugoliaeth yn Seland Newydd ers hynny.

I'w gefnogi mae Clive Rowlands, a oedd yn rheolwr ar y daith i Awstralia yn '89.


Ydych chi'n cytuno gyda'r dewis? Anfonwch eich awgrymiadau ar ebost i cymrufyw@bbc.co.uk neu gadewch neges ar ein cyfrifon Facebook a Twitter.

Straeon perthnasol