Gweddw Danny Jones yn cefnogi elusen profi calonnau

Lizzie a Danny Jones
Image caption Roedd efeilliaid y cwpl yn bum mis oed pan fu farw Danny Jones

Mae gweddw chwaraewr rygbi'r gynghrair fu farw ar ôl ataliad ar y galon yn gweithio gydag elusen i "achub bywydau" er cof amdano.

Bu farw chwaraewr tîm cenedlaethol Cymru, Danny Jones, 29, wedi iddo lewygu yn ystod gêm ym mis Mai 2015.

Mae ei weddw, Lizzie, yn gweithio gydag elusen Calonnau Cymru, sy'n annog sgrinio pobl rhwng 18 a 35 oed am unrhyw gyflyrau.

Mae'r elusen wedi profi 900 o bobl ifanc ers y llynedd, ac fe gafodd 300 o'r rheiny eu cyfeirio ar gyfer rhagor o brofion.

Fe wnaeth prawf post mortem ddangos bod Jones wedi marw o gardiomyopathi - cyflwr etifeddol sy'n golygu bod cyhyrau'r galon yn fwy trwchus, allai fod wedi'i ganfod gyda sgan o'r galon.

'Gwneud gwahaniaeth'

Dywedodd Ms Jones ei bod yn gobeithio cofio am ei gŵr drwy helpu eraill.

"Rydw i'n ceisio gwneud gwahaniaeth er cof am Danny a dyna'r peth gorau allwch chi wneud. Nid pawb sy'n cael y cyfle yna," meddai.

"Mae pobl yn fyw nawr oherwydd Danny. Rydw i wedi cael cymaint o negeseuon gan bobl yn diolch am eu bod wedi mynd at y meddyg am brofion ar ôl clywed yr hyn ddigwyddodd iddo."

Image copyright Harry Whitehead
Image caption Bu farw Danny Jones tra'n cynrychioli Keighley ym mis Mai 2015

Mae Calonnau Cymru yn cynnal sesiynau ar draws Cymru, ble mae cardiolegwyr yn asesu'r tebygolrwydd o unrhyw broblemau gyda'r galon.

Ym mis Chwefror fe wnaeth ymchwil gan British Heart Foundation Cymru amcangyfrif bod 30,000 o bobl yng Nghymru â genyn diffygiol sy'n eu rhoi mewn perygl o ddatblygu clefyd ar y galon neu hyd yn oed farwolaeth sydyn.

Dywedodd yr elusen bod tua 12 person ifanc pob wythnos yn marw'n sydyn oherwydd problemau gyda'r galon, er eu bod yn ymddangos yn iach cyn hynny.

'Gwasanaeth cyflawn'

Ond fe wnaeth Llywodraeth Cymru bwysleisio nad yw Pwyllgor Sgrinio Cenedlaethol y DU yn awgrymu'r math yma o brofion ar yr holl boblogaeth.

"Rydyn ni'n cefnogi amrywiaeth o raglenni sgrinio'r holl boblogaeth," meddai llefarydd.

"Ar gyfer y rhaglenni yma mae'r GIG yn cynnig gwasanaeth cyflawn, nid prawf yn unig - gan sicrhau bod pobl yn deall pam eu bod wedi cael cynnig sgrinio, beth allai'r canlyniadau fod, os oes yna unrhyw effaith arall a beth yw eu hopsiynau ar gyfer pob canlyniad."

Bydd sesiwn nesaf Calonnau Cymru yn cael ei chynnal yn Stadiwm Principality Caerdydd ar 13 Mai.