Cofio trychineb yr SS Samtampa 70 mlynedd yn ôl

  • 23 Ebrill 2017
Llomg Samtampa
Image caption Cafodd y llong ei thorri'n ddarnau

Mae gwasanaethau yn cael eu cynnal i gofio 70 mlynedd ers un o drychinebau morol gwaethaf Cymru.

Cafodd 39 o'r criw oedd ar long yr SS Samtampa eu lladd pan aeth y llong yn sownd ar y creigiau ger Porthcawl wrth geisio teithio trwy wynt cryf yn 1947.

Cafodd wyth o'r dynion o'r bad achub hefyd eu lladd wrth geisio eu helpu.

Mae gwasanaeth wedi ei gynnal yn Eglwys yr Holl Saint ym Mhorthcawl brynhawn dydd Sadwrn ac fe fydd gwasanaeth arall yn digwydd ym phenrhyn Sger am 14:30 ddydd Sul.

Roedd y llong yn teithio o Middlesbrough i Gasnewydd a'r bwriad oedd ei gwerthu. Ond cafodd ei thorri yn dri darn ar y creigiau.

Mae 12 o'r criw wedi eu claddu yn Eglwys yr Holl Saint ac fe fydd y drychineb nawr yn cael ei chofio ar ffurf cerflun ar ôl i Gronfa Treftadaeth y Loteri ddweud y bydden nhw'n cyfrannu'n ariannol.

Cerflun newydd

Bydd y cerflun, fydd yn costio £45,000, yn cael ei osod tu allan i ganolfan forol newydd £5.5m ym marina Porthcawl.

Y gobaith yw y bydd y cerflun 6 troedfedd yn barod o fewn 5 mis.

Bydd digwyddiadau addysgiadol hefyd yn digwydd gydag arddangosfa gyhoeddus yn y Senedd ym mis Mai.

Dywedodd cadeirydd Porthcawl Shout Forum, Gary Victor fod hi'n bwysig cofio'r drychineb.

"Roedd yn ddigwyddiad enfawr wnaeth ddigwydd ar ein harfordir ond mae'n raddol wedi ei anghofio."

Ychwanegodd bod mudiadau lleol wedi penderfynu dechrau ymgyrch er mwyn cysylltu â phobl ifanc i wneud yn siŵr eu bod yn cofio.