Beth sydd mor ddoniol?

Steffan Alun a Dan Thomas
Image caption Steffan Alun a Dan Thomas - dau o'r digrifwyr fydd yn perfformio stand-yp Cymraeg yng Ngŵyl Gomedi Machynlleth

Fyddech chi'n barod i fentro? Heb os mae angen 'chydig o benderfyniad a lot fawr o hyder i sefyll o flaen cynulleidfa i rannu jôcs a straeon doniol.

Beth os yw'r 'stafell yn wag? Beth os yw'r 'stafell yn llawn ond neb yn chwerthin? Hunllef!

Nid felly y bydd hi ym Machynlleth (gobeithio!) ar 28-30 Ebrill pan fydd yr Ŵyl Gomedi flynyddol ar ei hanterth.

Buodd rhai o ddigrifwyr stand-yp amlycaf y Gymraeg yn rhannu eu cyngor a'u profiadau gyda Cymru Fyw ynglŷn â sut i lwyddo yn y maes comedi, sy'n gystadleuol ac weithiau'n ddi-drugaredd.

Ymhlith y digrifwyr fydd yn perfformio yng Ngŵyl Gomedi Machynlleth mae Steffan Alun o Abertawe. Bu'n rhannu ei brofiadau ar raglen Aled Hughes, BBC Radio Cymru o'i yrfa fel stand-yp.

"Mae [bod yn stand yp] yn heriol gyda llawer o deithio," meddai. "Y ffactor arall ydy sicrwydd ariannol. Mae 'na fisoedd lle ti'n bwyta dim byd ond cawl tin, achos 'sdim arian yn dod mewn, neu'n gofyn i'r teulu i helpu a menthyg arian neu roi liffts.

"Dwi'n byw yn Abertawe ac o'n i'n neidio ar y trên bron ddim yn siŵr sut fydden i'n dod nôl.

"Weithie bydden i'n cael lifft nôl i rhyw ddinas gyda digrifwr arall a chymryd y risg [a fydden i'n ffeindio fy ffordd adref]. Oni bai dy fod ti'n 'neud y gigs byddet ti ddim yn magu enw ar y syrcit cenedlaethol."

Yn ogystal â'r teithio di-ben-draw a byw ar y gwynt, ymateb y gynulleidfa ar y noson yw'r her fwya' i unrhyw gomedïwr.

"Mae un cynulleidfa yn mynd i hoffi rhywbeth gwahanol i gynulleidfa arall a mae hwnnw'n rhywbeth ti'n dysgu dros y blynyddoedd," meddai Steffan.

"Weithie mae 'na gynulleidfaoedd sydd ddim eisie clywed gair o reg, a chynulleidfa arall os nad ydyn nhw wedi clywed rhegi dydyn nhw ddim wedi cael gwerth eu harian.

"Mae'r ffordd mae'r 'stafell wedi cael ei gosod, seicoleg y peth, pa noson o'r wythnos yw hi hefyd yn effeithio ar fwynhad criw mewn 'stafell. Dawn y diddanwr wrth ymarfer a magu profiad yw deall y ffactorau hynny a goresgyn unrhyw broblemau."

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Steffan Alun yn trafod ei yrfa fel digrifwr ar raglen Aled Hughes

Mae 'na wastad un!

Mae Elis James wedi sôn sut mae cynulleidfaoedd wedi bod yn heriol iddo yntau hefyd.

Dywedodd wrth Cymru Fyw: "Roedd 'na ambell i gig one off mewn ystafelloedd cefn tafarndai llawn pobl o'r Mentrau Iaith ac un hen ddyn yn eistedd yn y rhes flaen yn ysgwyd ei ben yn feirniadol bob tro byddai un o'r comedians yn dweud geiriau rude.

"Ar ôl cwpl o flynyddoedd fel stand-yp symudais i Lundain, ble roedd cyflwr stand-yp iaith Gymraeg, i fod yn onest, yn drychinebus.

"Tries i wneud fy set Gymraeg yn Kentish Town. Aeth i lawr fel lead balloon. Blydi Londoners."

Image caption Bydd Elis James yn perfformio sioe Gymraeg newydd 'Llygaid y Dydd' ym Machynlleth

Dwy ferch a ddaeth i gig Gymraeg gyntaf y comedïwr Dan Thomas.

"Pan fentrais i berfformio yn y Gymraeg am y tro cyntaf dim ond dau berson oedd yn y gynulleidfa," meddai.

"Dwy ferch yn eu harddegau. Naethon nhw 'werthin, ond heb ronyn o lawenydd yn y chwerthiniad. Neu unrhyw sŵn o gwbl.

"Rwy'n amau bod ofn arnyn nhw, fel 'se'n nhw'n dechrau amau na fydden nhw byth yn cael gadael y basement di-awyrgylch."

Mae gan Idris Charles brofiad helaeth o ddweud jôcs a straeon doniol ar sioeau teledu a llwyfannau ar hyd a lled Cymru.

Bu'r digrifwr o Fôn yn trafod sut mae comedi wedi newid ac esblygu yng Nghymru dros y blynyddoedd: "Mae pawb yn hoffi chwerthin, dyna pam fod digrifwch a dweud jôcs yn rhywbeth sydd wedi bod erioed, dwi'n siŵr fod Adda ac Efa 'di rhannu jôcs, a phob un yn newydd!

"Roedd hyd yn oed William Shakespeare yn hoffi comedi, er fydda'r hen Shakes ddim yn cael llawer o laffs fel stand up yn yr Apollo chwaith…

"There live not three good men unhanged in England: and one of them is fat."

Falstaff yn King Henry iv, Act ii Golygfa iv.

Ond, fel dd'wedodd Dic Aberdaron: ''Dydi pawb ddim yn gwirioni'r un fath''.

Pob lwc i'r comedïwyr ym Machynlleth dros y penwythnos...

Image caption Idris ar y llwyfan: Mae angen tipyn o hyder i wisgo siwt fel hon i ddweud jôcs!