Safonau Iaith: Gwrthod apêl Cyngor Penfro

  • 27 Ebrill 2017
Cyngor Sir Benfro Image copyright Ceridwen/Geograph
Image caption Dywed Cyngor Penfro y byddant yn parhau i gydweithredu gyda Swyddfa'r Comisiynydd mewn ffordd adeiladol

Mae apêl Cyngor Penfro yn erbyn gweithredu rhai o safonau iaith gafodd eu gosod gan Comisiynydd y Gymraeg Meri Huws wedi'i gwrthod gan dribiwnlys.

Penderfynodd Cyngor Penfro herio rhai o'r safonau a oedd wedi eu cynnwys, gan gynnwys darparu gwasanaeth cyfieithu mewn rhai sefyllfaoedd penodol.

Fe allai hynny gynnwys unigolyn, gan gynnwys plant a phobl oedrannus, oedd angen i rywun gyfieithu sylwadau person proffesiynol o'r Saesneg i'r Gymraeg.

Roedd y cyngor wedi dweud eu bod yn wynebu problemau ynglŷn â chyfieithu ar y pryd, yn benodol o'r Saesneg i'r Gymraeg.

Derbyn y penderfyniad

Dywedodd llefarydd ar ran Cyngor Penfro eu bod yn derbyn penderfyniad y tribiwnlys ac y byddan nhw'n parhau i gydweithio gyda swyddfa'r Comisiynydd "mewn ffordd adeiladol wrth weithredu safonau'r iaith Gymraeg".

Penderfynodd y Tribiwnlys wrthod apêl y Cyngor gan ddweud nad oedd safonau'r Comisiynydd iaith "yn afresymol nac yn anghymesur."

Apêl Cyngor Penfro ynglŷn â safonau iaith oedd yr un cyntaf i gael ei glywed gan Dribiwnlys y Gymraeg.

Dywedodd llefarydd ar ran Comisiynydd y Gymraeg:

"Mae'r Comisiynydd yn nodi penderfyniad Tribiwnlys y Gymraeg i wrthod apêl Cyngor Sir Penfro yn erbyn ei dyfarniad.

"Ni fydd y Comisiynydd yn gwneud sylwadau pellach ar y penderfyniad hwn."

Image caption Daeth safonau iaith Comisiynydd y Gymraeg, Meri Huws, i rym ym mis Mawrth 2016

Fe apeliodd Cyngor Sir Caerfyrddin yn llwyddiannus yn erbyn rhai o'r safonau gafodd eu gosod arnyn nhw, ond cafodd eu cais ei dderbyn gan y Comisiynydd cyn iddo fynd i dribiwnlys.

Yn Mawrth 2016 daeth delytswyddau cyfreithiol newydd i rym ar gynghorau sir, Llywodraeth Cymru a'r parciau cenedlaethol i ddarparu gwasanaeth yn yr iaith.

'Anghyfrifol'

Dywedodd Cymdeithas yr Iaith eu bod yn croesawu penderfyniad y Tribiwnlys: "Roedd yn anghyfrifol, yn sarhaus ac yn wastraffus i'r Cyngor fynd drwy'r broses yma er mwyn gwadu hawliau pobl i ddefnyddio'r Gymraeg.

"Dydyn ni ddim yn mynd i adael i rai o'n pobl fwyaf bregus gael eu hamddifadu o wasanaeth Cymraeg cyflawn pan fo'i angen fwyaf arnynt."

"Gobeithio y bydd y Cyngor nawr am roi amser ac ymdrech i gynyddu'i ddarpariaeth Gymraeg a hyfforddi staff a chefnogi staff i allu gweithio yn Gymraeg, yn lle gwastraffu arian ac amser ar gamau cyfreithiol er mwyn ceisio gwadu hawliau sylfaenol pobl i ddefnyddio'r Gymraeg."