Clwb Rygbi Cymry Caerdydd yn dathlu 50 mlwyddiant

crcc
Image caption Clwb Rygbi Cymry Caerdydd yn dathlu cipio'r Fowlen Genedlaethol yn 2014

Bydd Clwb Rygbi Cymry Caerdydd yn nodi achlysur arbennig y penwythnos yma wrth iddyn nhw ddathlu eu 50 mlwyddiant.

Cafodd y clwb ei sefydlu yn 1967 fel modd i Gymry Cymraeg y brifddinas chwarae a chymdeithasu, ac ers hynny mae wedi mynd o nerth i nerth.

Bellach mae tîm y dynion yn chwarae yn ail adrannau Cynghrair SWALEC, ac mae gan y clwb ail dîm, tîm merched ac adran iau hefyd.

Fel rhan o'r dathliadau bydd y clwb yn mynd ar daith i Lydaw - lleoliad eu hymweliad tramor cyntaf un, a hynny i Brest yn 1970.

'Cymdeithas'

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Clwb Rygbi Cymry Caerdydd: Y daith wreiddiol i Lydaw

Nos Sadwrn bydd 260 o gyn-chwaraewyr, aelodau presennol a chefnogwyr y clwb yn dod at ei gilydd i ddathlu'r 50 gyda chinio mawreddog yng Nghaerdydd.

Ac yn ôl un o gyn-gapteiniaid mwyaf adnabyddus y clwb, mae'r clwb wastad wedi bod yn rhan bwysig o gymuned Gymreig y brifddinas.

" Yn syth roedd 'da chi gymdeithas roeddech chi'n teimlo'n rhan ohoni," meddai'r sylwebydd Huw Llywelyn Davies.

"Allai feddwl, i fois yn dod o'r gorllewin neu'r gogledd falle, a ddim yn nabod llawer o bobl yng Nghaerdydd cyn cyrraedd naill ai'r coleg neu swydd, ac yn sydyn maen nhw yng nghanol criw o Gymry.

"Mae hwnna'n sicr yn helpu pobl i setlo yn y brifddinas."

Image caption Mae gan y prif hyfforddwr presennol, Gareth Williams gysylltiadau teuluol â'r clwb

Mae nifer o wynebau cyfarwydd hefyd yn gyn-chwaraewyr i'r clwb, gan gynnwys y cyflwynydd Gethin Jones, yr actorion Dafydd Hywel a Rhys ap William, y cerddor Dewi Pws, a chyn-asgellwr Cymru, Mark Titley.

A bydd hi'n garreg filltir arbennig i'r prif hyfforddwr presennol, Gareth Williams, o gofio fod ei dad Martin yn un o sylfaenwyr y clwb.

"Pan ddechreuodd dad, y gêm gyntaf dwi'n credu iddyn nhw fenthyg cit oddi wrth rywun, a mam-gu oedd yn glanhau'r cit - fel 'na oedd hi bryd hynny," meddai Gareth Williams.

Image caption Y tîm presennol yn ymarfer ar gaeau Lecwydd

"Nawr mae pethau wedi symud 'mlaen. Mae e jyst yn falch dwi'n credu fod e'n gweld bod ni dal 'ma ar ôl hanner can mlynedd.

"Mae 260 o bobl yn mynd i fod yn y cinio 'ma nos Sadwrn, mae'n mynd i fod yn noson arbennig i bobl fel dad fi'n credu, sy'n gweld twf y clwb."

Yn ogystal â'i hanes lliwgar, mae'r clwb hefyd wedi bod yn gwneud eu marc ar y cae yn ddiweddar, gan gipio'r Fowlen Genedlaethol yn Stadiwm y Principality dair blynedd yn ôl.

"Mae'r clwb wedi newid lot dros y blynydde - pan nes i ddechrau dim ond un tîm oedd yn rhedeg, roedden ni'n cwrdd tu fas i Cameo bob wythnos a chasglu tîm at ei gilydd," meddai'r asgellwr, Mark Beynon.

Image caption Roedd Mark Beynon yn rhan o'r tîm a chwaraeodd yn Stadiwm y Mileniwm

"Dyddie 'ma mae dau neu dri tîm yn chwarae, mae 'na griw ieuenctid a thîm merched 'fyd. Ni 'di mwynhau lot o lwyddiant.

"Ro'n i'n lwcus i chwarae yn Stadiwm y Mileniwm a chael cais bach, ond dwi ddim yn licio siarad am hwnna!"