Nifer y swyddogion tân ar ei isaf mewn naw mlynedd

  • 30 Ebrill 2017
injan dan

Mae nifer y swyddogion tân rhan amser yng Nghymru wedi gostwng i'w lefel isaf ers naw mlynedd, yn ôl ffigyrau newydd.

Y gogledd welodd y gwymp fwyaf, gyda'r nifer yn gostwng o 577 yn 2007/08, i 390 yn 2015/16.

Roedd y gostyngiad yn llai amlwg ar gyfer gwasanaethau tân ac achub De Cymru, Canolbarth a Gorllewin Cymru.

Dywedodd Undeb y Gwasanaethau Tân fod cadw gafael ar weithwyr yn anodd, ac mae'r awdurdodau tân yn dweud eu bod wrthi'n recriwtio.

Ar wahân i ychydig oriau o hyfforddiant bob wythnos dyw swyddogion tân rhan amser fel rheol ond mynd ar ddyletswydd pan maent yn derbyn galwad brys.

'Llai o dannau'

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Daniel Harries o wasanaeth tân y Canolbarth a'r Gorllewin yn esbonio rhai o'r trafferthion recriwtio

Bu gostyngiad yn nifer y gweithwyr tân rhan amser o 624 i 604 yng Ngwasanaeth Tân De Cymru dros y cyfnod, er i nifer y swyddogion gyrraedd 723 yn 2010/11.

Yn y Canolbarth a'r Gorllewin fe wnaeth y nifer ostwng o 713 i 695, a hynny ar ôl cyrraedd 782 yn 2013/14.

Dywedodd Cerith Griffiths, ysgrifennydd rhanbarthol Undeb y Gwasanaethau Tân, fod pob un o'r gwasanaethau wedi canfod eu hunain mewn "cyfyng-gyngor".

"Rydw i'n cydymdeimlo gyda'r sefyllfa mae'r gwasanaethau tân yn canfod eu hunain ynddi oherwydd natur gwaith swyddog tân. Dyw bod yn swyddog tân rhan amser ddim ymysg y swyddi sy'n talu orau," meddai.

"Dwi'n meddwl mai'r broblem yw cadw staff. Falle fod e oherwydd yr argraff o'r tu allan y byddan nhw'n ymuno â gwasanaeth sydd wastad yn cael eu galw allan i ddigwyddiadau mawr.

"Ond rydyn ni wedi lleihau nifer y tannau gyda'n rhaglenni addysg, ac mae nifer y digwyddiadau yn gostwng o hyd. Mae gwasanaethau tân wedi dioddef oherwydd eu llwyddiant eu hunain."

Dywedodd Conrad Cole o Wasanaeth Tân ac Achub y Canolbarth a'r Gorllewin fod problemau teithio i'r gwaith yn golygu nad oedd rhai pobl bellach yn gallu ymrwymo i'r swydd.

"Gyda heriau bywyd modern mae llawer o bobl yn gweithio y tu allan i'r ardaloedd maen nhw'n byw, mae ganddyn nhw drefniadau teuluol cymhleth, mae ganddyn nhw blant - mae gan bobl fywydau prysur," meddai.

Dywedodd pennaeth adnoddau dynol Gwasanaeth Tân ac Achub y De, Mark Malson, eu bod wedi sefydlu tîm newydd yn ddiweddar sydd yn canolbwyntio ar recriwtio a chadw swyddogion ar-alw.

Ychwanegodd dirprwy brif swyddog tân y Gogledd, Richard Fairhead, fod y niferoedd isel o ganlyniad i adolygiad staffio diweddar, a bod 70 o swyddogion newydd wedi ymuno â'r gwasanaeth ers hynny."