Dod o hyd i fwy o hen 'drysorau'

Metal detector Image copyright Getty Images

Mae nifer y bobl sy'n dod o hyd i drysorau yng Nghymru wedi cynyddu wrth i'r defnydd o chwilotwyr metal ddod yn fwy fwy poblogaidd yn ôl archeolegwyr.

Dywed arbenigwyr o Amgueddfa Genedlaethol Cymru fod darganfyddiadau hynafol o'r oes efydd a'r canol oesoedd wedi cynyddu yn ddiweddar yn enwedig yn y de ddwyrain, ac ardaloedd Wrecsam a de Penfro.

Mae 90% o 'drysorau' yn cael eu darganfod gan bobl yn defnyddio chwilotwyr metal.

Dywedodd Dr Rhianydd Biebrach o Amgueddfa Genedlaethol Cymru: "Rydym wedi sylwi dros y blynyddoedd diwethaf fod y nifer o ddarganfyddiadau 'trysor' yng Nghymru wedi cynyddu.

"Mae'n debyg fod hyn yn rhannol oherwydd bod poblogrwydd chwilio gyda chwilotwyr metal yn cynyddu. Hefyd, mae yna lawer o gyhoeddusrwydd wedi bod gan raglenni teledu fel Time Team a Metal Detectorists."

Ychwanegodd ei bod yn credu fod Deddf Trysor 1996 wedi bod o gymorth gan ei gwneud hi yn fwy eglur beth oedd yn cael ei ystyried yn 'drysor'.

Fe wnaeth y ddeddf hefyd ei gwneud yn rheidrwydd cyfreithiol i rywun sy'n darganfod rhywbeth a all fod yn drysor roi gwybod i Swyddfa'r Crwner.

Yna, byddai unrhyw arian fyddai'n cael ei godi o werthiant y trysor yn cael ei rannu rhwng y sawl wnaeth ei ddarganfod a pherchennog y tir.

"Rwy'n credu bod mwy a mwy yn dod yn ymwybodol o'r broses o beth i wneud ac o bosib yn fodlon derbyn y bydd yr hyn sydd yn cael ei ddarganfod yn cael cydnabyddiaeth."

Dywedodd fod y rhan fwyaf o drysorau Cymru wedi eu darganfod ym Mro Morgannwg, Sir Fynwy, Wrecsam a de Sir Benfro.

"Rwy'n credu fod hynny yn adlewyrchiad o ble roedd canolfannau lle'r oedd poblogaethau hynafol yn trigo."

Image copyright National Museum Wales
Image caption Bwyelli o'r oes efydd