Ffrae dros 'ddewis ymgeiswyr Ceidwadol o'r tu allan'

  • 2 Mai 2017
Karen Robson
Image caption Karen Robson fydd ymgeisydd y y Torïaid ym Mhen-y-bont

Mae cadeirydd Ceidwadwyr Gorllewin De Cymru wedi dweud y gallai sedd sydd yn un o brif dargedau'r blaid fod yn y fantol oherwydd bod yr ymgeisydd wedi cael ei "gosod arnyn nhw".

Brynhawn Mawrth cafodd Karen Robson ei chadarnhau fel ymgeisydd y Torïaid ym Mhen-y-bont yn yr etholiad cyffredinol.

Mae Alex Williams, aelod o fwrdd y Ceidwadwyr Cymreig, yn dweud fod aelodau lleol "yn teimlo'n ddig" a bod y mater yn chwarae i ddwylo'r blaid Lafur.

Pen-y-bont, ble mae gan Madeline Moon o Lafur fwyafrif o lai na 2,000, yw un o brif seddi targed y Ceidwadwyr yng Nghymru.

Rhys Watkins yw ymgeisydd Plaid Cymru, ac mae disgwyl i'r Democratiaid Rhyddfrydol ac UKIP gyhoeddi eu hymgeiswyr yn hwyrach yn yr wythnos.

'Annemocrataidd'

Mae BBC Cymru ar ddeall fod pencadlys y blaid wedi rhoi Karen Robson a Dan Boucher ar y rhestr fer, gan arwain at gangen Pen-y-bont yn gofyn am ymgeisydd "lleol" i gael eu hychwanegu.

Ond fe benderfynodd pencadlys y blaid ddewis Karen Robson heb bleidlais leol.

"Rydw i'n siomedig iawn yn bersonol. Mae'n annemocrataidd tu hwnt ac mae wedi achosi problemau mawr," meddai Alex Williams.

"Mae llawer o aelodau yn teimlo'n ddig ac mae llawer yn ystyried gadael y blaid o'r herwydd.

Image caption Cafodd Angela Jones-Evans ei dewis o restr fer o un yng Ngorllewin Casnewydd

"Mae'n debyg mai'r nod yw sicrhau mwy o ASau Ceidwadol benywaidd yng Nghymru. Ond ddylen ni ddim sicrhau cydbwysedd rhyw yn y blaid seneddol wrth orfodi ymgeiswyr benywaidd ar ganghennau lleol.

"Mae hyn wedi chwarae i ddwylo Llafur sydd nawr yn dweud nad oes gan y Ceidwadwyr ymgeisydd lleol. Gallai'r penderfyniad gostio'r sedd i ni."

Ychwanegodd Ken Watts, yr unig Geidwadwr ar Gyngor Sir Pen-y-bont ar Ogwr, ei fod yn "flin" na chafodd aelodau lleol gyfle i ddewis Mr Williams.

"Byddai'n ei chael hi'n anodd ymgyrchu drosti hi [Karen Robson]. Mater o egwyddor yw e, dim byd personol," meddai.

"Mae wedi bod yn frwydr ers pedair blynedd i gael Pen-y-bont yn sedd darged ac rydyn ni wedi cyflawni hynny o'r diwedd. Fe wnaeth Alex frwydro i sicrhau hynny."

'Rhestr fer o un'

Mae BBC Cymru hefyd yn deall fod ymgeisydd wedi cael ei osod gan y Ceidwadwyr yng Ngorllewin Casnewydd.

Yn ôl ffynonellau yn y ddinas, cafodd Angela Jones-Evans ei dewis o restr fer o un, er bod aelodau lleol eisiau gallu dewis.

Cafodd Mrs Jones-Evans ei dewis mewn cyfarfod o'r gangen, ond dywedodd un ffynhonnell ei fod yn "rhwystredig na chawson ni ddewis".

Mae'n debyg fod Nick Webb, ymgyrchydd lleol ac ymgeisydd y blaid yn yr etholaeth yn 2015, yn un o'r rheiny oedd eisiau sefyll ond chafodd ddim mo'r cyfle.

Yng Ngorllewin Casnewydd mae'r AS Llafur, Paul Flynn yn amddiffyn mwyafrif o 3,500 dros y Ceidwadwyr, ac mae Plaid Cymru wedi dewis Lewis Greenaway fel eu hymgeisydd.

Dywedodd y Democratiaid Rhyddfrydol ac UKIP y byddan nhw'n cyhoeddi eu hymgeiswyr yn nes ymlaen yn yr wythnos. Bydd rhestr lawn o'r ymgeiswyr ar gael o 11 Mai ymlaen.