Byd glas a gwyrdd

Bydd nifer o wynebau cyfarwydd ymhlith y bobl fydd yn cael eu hurddo yn aelodau o Orsedd y Beirdd yn Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn eleni. Mae Cymru Fyw yn cael golwg agosach ar rai ohonyn nhw:

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Ian Gwyn Hughes ac Osian Roberts ar lwyfan y Pafiliwn yn Y Fenni'r llynedd

Ar ôl llwyddiant ysgubol y tîm pêl-droed cenedlaethol yn Ewro 2016 yr haf diwetha' cafodd dau aelod allweddol o staff Cymdeithas Pêl-droed Cymru groeso gwresog ym Mhrifwyl y Fenni.

Roedd Osian Roberts yn aelod allweddol o'r tîm hyfforddi arweiniodd Cymru i'r rownd gyn-derfynol tra bod Ian Gwyn Hughes yn sicrhau bod y garfan a'r iaith Gymraeg yn cael sylw dyledus gan gyfryngau'r byd y ystod y bencampwriaeth.

Heb os, mi chwraeodd y ddau ran flaenllaw wrth roi'r iaith Gymraeg ar fap pêl-droed Ewrop. Bydd y ddau yn cael eu hurddo gyda'r wisg las, er efallai y byddai coch yn liw mwy addas!

Bydd Osian hefyd yn Llywydd Eisteddfod Ynys Môn wrth i'r Brifwyl ymweld a'i filltir sgwâr

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Ian Gwyn Hughes yn egluro pwysigrwydd y Gymraeg i'r tîm cenedlaethol yn Euro 2016


Ry'n ni'n gyfarwydd gyda Geraint Jarman yn canu am y 'Tracsiwt Gwyrdd' a gwisg werdd y bydd e'n ei gwisgo ar y maen llôg.

Mae ei gyfraniad dylanwadol fel cerddor a bardd yn cael ei gydnabod. Mewn cyfnod o 40 mlynedd mae wedi cyhoeddi 18 o recordiau hir a dwy gyfrol o farddoniaeth.

Mae'n siwr o fwynhau diwrnod i'r brenin pan fydd yn derbyn ei anhrydedd yn Eisteddfod Caerdydd yn 2018.

Mewn cyfweliad gyda'r DJ Huw Stephens yn 2015, blwyddyn dathlu ei benblwydd yn 65, rhannodd Geraint Jarman un o cyfrinachau ei lwyddiant.

"Y peth yw dwi'n sgwennu trwy'r amser. Be' dwi'n licio fwya' ydi recordio caneuon. Mae'n grêt mod i'n dal i allu sgwennu a dwi'n sgwennu bob dydd. Dwi'n teimlo nawr tebyg i beth o'n i pan o'n i'n iau yn gigio."


Sgwn i a fydd Geraint Jarman yn dal i berfformio pan yn 99 oed? Dyna'n union wnaeth Helena Jones o Aberhonddu yn y Fenni llynedd gan ennill edmygywr ar hyd a lled y byd yn y gystadleuaeth llefaru i ddysgwyr.

A hithau bellach yn 100 oed, mae Helena wedi cael ei hurddo i'r wisg las eleni. Bydd ei chymuned lleol yn ymfalchïo yn yr anrhydedd hon hefyd, gan iddi fod yn ymroddedig a hynod weithgar yn ei hardal.

Dysgodd Gymraeg yn eithaf hwyr yn ei hoes, ac mae wedi ymroi'n gyfan gwbl i gefnogi'r iaith a'r Eisteddfod. Mae'n fardd a llenor dawnus, sy'n amlwg o edrych ar y gwobrau niferus mae wedi'u hennill dros y blynyddoedd.

Mae hefyd wedi gweithio'n ddiflino dros nifer fawr o elusennau a sefydliadau dros y blynyddoedd gan gynnwys Ambiwlans Awyr Cymru, Tenovus ac Ambiwlans Sant Ioan.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Helena Jones, 99 oed, yn cystadlu ar lwyfan yr Eisteddfod

Yn 1978 cafodd dau frawd o Aberteifi fflach o ysbrydoliaeth. Aeth Richard a Wyn Jones ati i ffurfio band pync Ail Symudiad.

Erbyn Mai 1979, ar ôl ymarfer yn galed trwy'r gaeaf, roedd y band yn barod ar gyfer eu gig cyntaf ym Mart Aberteifi.

Bloedd y dorf ar ddiwedd y noson oedd: "Mae Terry Griffiths wedi ennill Pencampwriaeth Snwcer y Byd!"

Image copyright Fflach
Image caption Wyn a Richard Jones (chwith a dde) yn gig cyntaf Ail Symudiad yn Mart Aberteifi

Er gwaetha' bod yng nghysgod y cyn-bostmon o Lanelli'r noson honno - aeth Ail Symudiad o nerth i nerth.

Wedi llwyddiant y band ar lwyfannau dros Gymru, aeth y ddau ymlaen i sefydlu label annibynnol Fflach, sydd wedi bod yn rhan allweddol o'r sîn gerddorol Gymraeg ers degawdau.

Mae gan Fflach stiwdio recordio bwrpasol yn Aberteifi, sy'n cyfrannu at economi, diwylliant ac achosion da yn eu cymuned a thu hwnt.

Nawr, bydd gan y ddau rhywbeth pellach i ddathlu gan eu bod nhw wedi'u hurddo i'r wisg werdd yn Eisteddfod Ynys Môn eleni. Oedden nhw yn brin o eiriau wrth dderbyn yr anrhydedd?


Image copyright Getty Images

Bydd dau Fonwysyn blaenllaw arall yn cael eu anrhydeddu. Cafodd George North, asgellwr tîm rygbi Cymru ei fagu ar Ynys Môn a bu'n ddisgybl yn Ysgol Bodedern, dafliad carreg o faes y Brifwyl. Fydd George yn dathlu'r dwbl yr ha' hwn? Cyn yr Eisteddfod mi fydd yn aelod o garfan y Llewod fydd yn herio'r Crysau Duon, ond glas fydd y lliw pwysig ym mis Awst.

Image copyright S4c
Image caption Mae Nia hefyd yn cyflwyno Celwydd Noeth ar S4C

Yn ferch i'r diweddar actor J O Roberts, mae Nia Roberts wedi bod yn un o wynebau a lleisiau cyfarwydd y teledu a radio yng Nghymru ers degawdau. Mi fydd hi'n derbyn y wisg las am ei chyfraniad mawr i'r byd darleldu.

Bydd e'n brofiad gwahanol i Nia fod yn rhan o un o brif ddigwyddiadau'r Brifwyl ahithau wedi hen arfer gyda chyflwyno a sylwebu o faes y Brifwyl. Gallwch chi wrando ar Nia yn trafod y celfyddydau yn Stiwdio, Radio Cymru bob dydd Mercher am 12:30.

Straeon perthnasol