Barn y Cymry am ethol Macron yn arlywydd Ffrainc

Emmanuel Macron a Brigitte Trogneux Image copyright Reuters

Wrth i'r canolfannau pleidleisio gau, fe ddaeth y broffwydoliaeth gyntaf a hollol glir mai Emmanuel Macron fyddai arlywydd newydd Ffrainc, y dyn cymharol ifanc sy'n newydd-ddyfodiad i'r byd gwleidyddol, ac y mae rhai'n ei alw'n ail Tony Blair.

Fe drechodd ymgeisydd yr asgell dde eithaf, Marine Le Pen, gyda mwyafrif mawr, o 66% i 34%.

Ers rhai dyddiau roedd ei gefnogwyr wedi bod yn ffyddiog y bydden nhw'n cael mwynhau noson hir o ddathlu.

Roedden nhw'n gywir. O fewn ychydig funudau roedd Madame Le Pen wedi ei longyfarch.

Roedd yr arolygon barn yn agos iawn at eu lle. Yn Ffrainc maen nhw'n gyson gywir.

Image copyright EPA
Image caption Mae cefnogwyr Emmanuel Macron wedi mwynhau noson hir o ddathlu

Mae'r etholwyr wedi dewis gwleidydd di-brofiad, 39 mlwydd oed sydd, er gwaetha'r misoedd o ymgyrchu'n lled ddieithr iddyn nhw. Wnaeth o erioed sefyll etholiad o'r blaen.

Ond pwy yn union yw'r dyn yma fydd yn arwain ei wlad am bum mlynedd, ac sy'n sicr o gael dylanwad hefyd ar drafodaethau Brexit?

Yn gyn-was sifil ac yn gyn-fanciwr, nid yn annisgwyl, roedd ar ei orau yn ystod yr ymgyrch yn trafod yr economi.

Roedd yn brif ymgynghorydd i'r arlywydd Hollande ac yn aelod o'r blaid Sosialaidd am gyfnod cyn iddo benderfynu dilyn ei gwys ei hun. Mae wedi arfer gwneud hynny.

Fe aeth i goleg yn 16 oed, yn benderfynol y byddai'n priodi ei gyn-athrawes drama. Neithiwr bu'n dathlu gyda'i gefnogwyr y tu allan i Balas y Louvre - 'does gan yr adeilad ddim cysylltiad amlwg â'r dde na'r chwith.

Image caption Mae agwedd Macron at yr Undeb Ewropeaidd yn apelio, meddai Emlyn Williams

I filiynau a oedd wedi diflasu ar weld hen wynebau'n arwain, roedd apêl y dyn newydd, a'r ieuengaf o'r ymgeiswyr yn ddigamsyniol.

Yn Llydaw a'r gorllewin yn gyffredinol roedd y gefnogaeth iddo'n gadarn iawn.

Athro Saesneg ers 40 mlynedd yn ninas Brest ydi Emlyn Williams. Mae agwedd Macron at yr Undeb Ewropeaidd yn apelio, meddai.

"Mae'n frwd iawn dros Ewrop. Oes, mae yna bethau sylfaenol i'w newid - mae angen Ewrop mwy agored. Ond mae'n edrych ymlaen at weithio gydag Angela Merkel."

Image caption Derec a Kristina Stockley gyda Dewi Llwyd

I lawer, cadw Madame Le Pen allan oedd yn bwysicach na dim. Efallai ei bod hi wedi ymbellhau oddi wrth ei thad, y tanllyd Jean-Marie, ond yng ngolwg llawer, anodd ei thynnu oddi ar ei thylwyth.

Taflu wyau ati wnaethon nhw yn Llydaw yn ystod wythnos ola'r ymgyrch.

"Cael gwared â Le Pen oedd yn bwysig i mi", medd Kristina Stockley, Llydawes a fu'n byw yng Nghymru am flynyddoedd ond sydd bellach yn ôl yn ei hardal enedigol yn Kerlouan.

"Felly roedd yn rhaid i mi bleidleisio dros Macron, er nad oeddwn i'n awyddus iawn i wneud hynny 'chwaith."

Ond fe enillodd Le Pen gefnogaeth dros ddeng miliwn o etholwyr. Ar lawer cyfrif mae Ffrainc wedi ei rhannu.

Image caption Dywedodd Ffion Reader bod y naill ymgeisydd na'r llall yn apelio i lawer

Roedd yn well gan lawer beidio â bwrw pleidlais o gwbl. 'Doedd y naill ymgeisydd na'r llall yn apelio.

Roedd miloedd o bobl ifanc yn eu plith, fel y bu Ffion Reader o Ben Llŷn, ac sydd bellach yn rhoi gwersi Saesneg a Chymraeg yn Rennes/Roazhon, yn egluro wrthai.

"Doedd llawer o'm ffrindiau i ddim am bleidleisio o gwbl - roedden nhw'n gwrthod cefnogi'r naill ymgeisydd na'r llall. Dydyn nhw ddim yn hoffi'r drefn o ethol arlywydd 'chwaith."

Image caption Mae cyfnod newydd wedi gwawrio yn Ffrainc, medd Dewi Llwyd

Mae hi wedi bod yn fuddugoliaeth ysgubol i Mr Macron. Neithiwr dywedodd y byddai'n ceisio cryfhau'r cysylltiad rhwng Ewrop a'i phobl. Fe fyddai Ffrainc ar flaen y gad yn y frwydr yn erbyn terfysgaeth.

Ond er mwyn llywodraethu'n effeithiol mae angen cefnogaeth seneddol arno. Mudiad sydd ganddo, 'En Marche', yn hytrach na phlaid.

Heb y gefnogaeth honno, does dim gobaith ganddo o weithredu ei bolisïau.

Ychydig wythnosau ar ôl iddo greu hanes gwleidyddol, fe fydd yr arlywydd newydd yn wynebu prawf mawr arall mewn etholiadau seneddol.

Beth bynnag ddaw, mae cyfnod newydd, sy'n gyfuniad o obaith ac ansicrwydd, wedi gwawrio yn Ffrainc.