Protest yn erbyn hysbysebion Ceidwadol ar flaen papurau

Theresa May Image copyright Getty Images
Image caption Roedd yr hysbysebion yn galw ar bobl i bleidleisio dros Theresa May a'r Ceidwadwyr

Mae disgwyl i brotest gael ei chynnal y tu allan i swyddfeydd grŵp papurau newydd mwyaf Cymru yr wythnos hon ar ôl i'r South Wales Echo gyhoeddi hysbyseb pedair tudalen ar ran y Ceidwadwyr.

Fe gododd Undeb Cenedlaethol y Newyddiadurwyr (NUJ) bryderon gyda pherchnogion yr Echo, Trinity Mirror, ar ôl iddyn nhw a phapurau lleol ar draws y DU redeg yr un hysbyseb.

Yr wythnos diwethaf roedd yr un hysbyseb, gyda'r pennawd 'Theresa May for Britain', i'w weld ar dudalen flaen papurau eraill yng Nghymru gan gynnwys y Rhyl, Prestatyn and Abergele Journal a'r Penarth Times, sydd ddim dan adain Trinity Mirror.

Dywedodd Trinity Mirror mai eu polisi nhw oedd derbyn hysbysebion o'r fath cyn belled â'u bod nhw wedi eu labelu'n glir.

'Anodd gwrthod busnes'

Cafodd y penderfyniad i gyhoeddi'r hysbysebion yn y dyddiau yn arwain at yr etholiadau lleol ddydd Iau ei feirniadu gan rai, a'i gefnogi gan eraill.

Dywedodd y cyn-weinidog Llywodraeth Lafur Cymru, Leighton Andrews, ei fod wedi rhoi'r gorau i danysgrifio i'r Echo ar ei ffôn symudol yn dilyn yr hysbyseb, ac roedd hashnod #dontbuytheecho hefyd yn trendio ar Twitter yng Nghaerdydd am gyfnod.

Ond mae golygydd y Press Gazette, Dominic Posford, wedi amddiffyn yr hysbysebion gan ddweud na fyddai'n effeithio ar y "gohebu gwleidyddol cytbwys mae'r rhan fwyaf o bapurau newydd lleol yn ei ddarparu", a'i fod yn "anodd gwrthod y busnes yn yr hinsawdd sydd ohoni".

Dywedodd Martin Shipton, pennaeth cangen yr NUJ yn Media Wales - sy'n cyhoeddi'r Echo, y Western Mail a phapurau eraill - fod y mater wedi ei godi yng nghyfarfod cyfranddalwyr Trinity Mirror yr wythnos ddiwethaf.

Image caption Dywedodd Martin Shipton fod y mater wedi codi yng nghyfarfod cyfranddalwyr Trinity Mirror

Y pryder, meddai, oedd nad oedd hi'n ddigon clir ei fod yn hysbyseb er bod brawddeg ar flaen y papur oedd yn dweud hynny, ac y gallai fod wedi edrych fel bod y papur yn cefnogi'r prif weinidog.

"Ddylen ni ddim dweud na fydden ni'n derbyn hysbysebu gwleidyddol o gwbl achos byddai hynny'n torri gyddfau'r papurau," meddai Mr Shipton.

"Fe godon ni'r pwynt yn y cyfarfod cyfranddalwyr i brif weithredwr Trinity Mirror, Simon Fox, a'i ymateb e oedd fel corff masnachol y byddai hysbysebu gwleidyddol yn cael ei dderbyn, yn ogystal ag unrhyw fath arall o hysbysebu cyfreithlon.

Cyfaddefodd fod "llawer o bobl o fewn y cwmni ddim yn gyfforddus" a bod angen "bod yn ofalus am y peth" yn y dyfodol.

"Mae pobl yn ymwybodol o'r dirywiad economaidd yn y busnes papurau newydd, mae'n rhaid iddyn nhw gael hysbysebion. Ond gallai hyn fod wedi cael ei wneud mewn ffordd fwy sensitif," meddai.

'Gwarthus'

Dywedodd tudalen Facebook yn hyrwyddo'r brotest, sydd wedi'i threfnu gan grŵp adain chwith People's Assembly Cardiff, fod yr hysbysebion yn "warthus" ac y dylai papurau lleol "adrodd newyddion ond peidio bod yn hysbysebion i bleidiau gwleidyddol, yn enwedig y Torïaid".

Yn ôl yr NUJ, ni chafodd golygyddion lleol mo'r dewis i redeg yr hysbysebion ai peidio.

Dywedodd Trinity Mirror fod yr hysbysebion wedi rhedeg mewn naw papur newydd, a'u bod wedi eu harchebu gan y grŵp, nid y papurau unigol.

"Ein polisi ni yw derbyn hysbysebion cyn belled â'u bod nhw wedi'i labeli fel hysbysebion, fel oedd y rhain," meddai llefarydd.