Cwest: Oedi ambiwlans wedi achosi niwed i ddynes fu farw

  • 9 Mai 2017
Glan Clwyd

Roedd aros mewn ambiwlans am bum awr y tu allan i ysbyty wedi achosi niwed difrifol i ddynes fu farw'n ddiweddarach, mae cwest wedi clywed.

Roedd Lily Baxandall, 95 o Abergele, yn effro pan gafodd ei chludo i Ysbyty Glan Clwyd ym Modelwyddan ar 1 Medi 2014, ond gwaethygodd ei chyflwr wrth iddi aros i fynd i mewn.

Er iddi gyrraedd am tua 16:50 gydag anaf i'w phen, ni chafodd fynediad i'r ysbyty tan 21:40.

Dywedodd y crwner bod Ms Baxandall wedi marw o waedu ar ei hymennydd a niwmonia, ond dywedodd na all "fod yn arferol" bod ambiwlansys yn aros y tu allan i ysbytai.

'Noson eithriadol'

Cyrhaeddodd Ms Baxandall yr ysbyty gyda chleisiau ar ei hwyneb a gwaedu ar ei hymennydd, a chlywodd y cwest yn Rhuthun bod yr ysbyty yn eithriadol o brysur y diwrnod hwnnw.

Dywedodd ei gor-nith, Dr Kate Thomas, wrth y cwest bod cyflwr Ms Baxandall wedi gwaethygu yn ystod y dydd.

Dywedodd Dr Thomas ei bod yn amlwg bod ei modryb wedi dioddef gwaedu ar ei hymennydd, ond ei bod yn teimlo ei fod yn rhy hwyr erbyn hynny i roi triniaeth i atal effeithiau cyffur i deneuo ei gwaed oedd yn trin cyflwr ar ei chalon.

Fe wnaeth meddygon roi'r gorau i drin Ms Baxandall y diwrnod wedyn, a bu farw ar 5 Medi.

Image caption Mae ambiwlansys yn gorfod aros os yw adrannau brys yn brysur iawn

Dywedodd Frances Millar, oedd yn gweithio'r noson honno, bod diwrnod prysur wedi troi yn "noson eithriadol", gydag ysbytai Wrecsam a Bangor yn llawn hefyd.

Clywodd y cwest bod "pawb yn gweithio yn galed iawn, iawn", a dywedodd Ms Millar nad oedd yn gweld beth fyddai wedi ei wneud yn wahanol.

Dywedodd pennaeth nyrsio gofal brys yn Ysbyty Glan Clwyd, Adam Griffiths, bod gwelliannau wedi eu gwneud ond nad oedd y sefyllfa "unman yn agos" i'r targed.

'Perygl y bydd marwolaethau pellach'

Wrth gofnodi rheithfarn o farwolaeth ddamweiniol, dywedodd y crwner John Gittins y byddai'n gwneud adroddiad i Fwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr, yr Ymddiriedolaeth Ambiwlans a chynghorau'r gogledd i atal achosion tebyg.

Dywedodd bod gwelliannau wedi eu gwneud, ond bod heriau pellach yn parhau a byddai hyn angen "cydweithio" i'w datrys.

"...Os ydyn ni'n caniatau i'r problemau yma barhau... Mae perygl y bydd marwolaethau pellach yn digwydd..." meddai.

Dywedodd prif weithredwr y bwrdd iechyd ei fod yn croesawu'r alwad am gydweithio i ddatrys problemau.

Dywedodd Gary Doherty: "Fe wnaeth y crwner gydnabod ein bod wedi gwneud gwelliannau sylweddol ers marwolaeth Ms Baxandall yn 2014.

"Ond rydyn ni'n derbyn bod llawer mwy y gallwn ni ei wneud a byddwn yn parhau i weithio gyda'n partneriaid yng ngogledd Cymru i adeiladu ar y gwelliant sydd wedi ei wneud."