'Anodd peidio' dilyn polisi Llafur y DU ar ffioedd dysgu

  • 12 Mai 2017
Myfyrwyr

Gallai Cymru ddilyn trywydd Lloegr a diddymu ffioedd dysgu, os yw Llafur yn ennill yr etholiad cyffredinol.

Mae drafft o faniffesto Llafur y DU, gafodd ei gyhoeddi'n fuan yr wythnos hon, wedi addo cael gwared â'r ffioedd.

A phetai hynny'n digwydd, mae'r Prif Weinidog Carwyn Jones wedi dweud y byddai'n "anodd dychmygu" sefyllfa ble byddan nhw'n parhau i fodoli yng Nghymru.

Ond mae pleidiau eraill wedi wfftio'r sylwadau, gan ddweud nad yw'n debygol o ddigwydd oherwydd "fydd Jeremy Corbyn ddim yn ennill yr etholiad".

'Effaith ar Gymru'

Mae ffioedd dysgu wedi eu datganoli i Gymru, a llynedd fe wnaeth Llywodraeth Cymru amlinellu polisi newydd fyddai'n golygu grant i helpu myfyrwyr gyda chostau byw yn hytrach na'r ffioedd.

Mae plaid Lafur y DU wedi addo fodd bynnag y bydden nhw'n diddymu'r ffioedd yn llwyr petawn nhw'n cael eu hethol i lywodraeth ym mis Mehefin.

Gallai polisi o'r fath gostio dros £7bn y flwyddyn.

Wrth ymateb i hynny dywedodd Mr Jones: "Yn amlwg os nad oes ffioedd dysgu yn Lloegr, mae hynny'n bownd o gael effaith ar sut 'dyn ni'n gweld pethau yng Nghymru."

Ers 2012 mae Llywodraeth Cymru wedi talu cyfran sylweddol o ffioedd dysgu myfyrwyr o Gymru - polisi wnaeth gostio £237m yn 2015/16.

Mae wedi golygu mai dim ond £3,900 y flwyddyn mae myfyrwyr o Gymru yn ei dalu, yn hytrach na'r uchafswm o £9,000 mae prifysgolion yn gallu ei godi.

O fis Medi nesaf ymlaen mae disgwyl i bolisi newydd Llywodraeth Cymru ddod i rym, ble bydd myfyrwyr yn gorfod talu neu gymryd benthyciad ar gyfer swm llawn y ffioedd dysgu.

Ond fe fydd pob myfyriwr yn cael £1,000 y flwyddyn tuag at gostau byw, cyn ychwanegu grant pellach yn seiliedig ar brawf modd - gyda myfyriwr sydd yn dod o deulu ar y cyflog cyfartalog yn derbyn £7,000 y flwyddyn.

'Dim siawns o ennill'

Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol wedi wfftio sylwadau Carwyn Jones, fodd bynnag, gan fod y "wlad gyfan yn gwybod" nad yw Llafur yn mynd i ennill yr etholiad.

"Mae Kirsty Williams yn rhoi egwyddorion y Democratiaid Rhyddfrydol ar waith wrth sicrhau bod myfyrwyr yng Nghymru yn cael swm tebyg i'r cyflog byw cenedlaethol wrth iddyn nhw astudio," meddai llefarydd.

Ychwanegodd Darren Millar, llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig ar addysg ei fod yn "synnu bod Llywodraeth Cymru yn newid eu safbwynt ar y mater".

"Mae consensws gwleidyddol yng Nghymru o gwmpas argymhellion Adolygiad Diamond i'r adolygiad o gefnogaeth i fyfyrwyr, fydd y arwain at system sy'n deg i'n myfyrwyr, trethdalwyr a sector brifysgol," meddai.

Image caption Roedd y polisi ar ddiddymu ffioedd yn rhan o faniffesto drafft Llafur gafodd ei ryddhau'n gynnar yr wythnos hon

Dywedodd Liz Saville Roberts o Blaid Cymru mai "ychydig iawn o dystiolaeth oedd y bydd y prif weinidog yn cadw at ei air", hyd yn oed petai Llafur yn ennill mwyafrif yn San Steffan.

"Mae gan Blaid Cymru bolisi ers sbel o weithio tuag at ddiddymu ffioedd dysgu'n llwyr fel bod cymaint o bobl ifanc â phosib yn gallu cael mynediad at addysg uwch," meddai.

Dywedodd Michelle Brown o UKIP y gallai Llafur a Jeremy Corbyn "gynnig y byd ar blat ar hyn o bryd" gan eu bod nhw'n "gwybod na fyddan nhw'n ennill".

"Mae eu haddewidion nhw mor ddibwys felly a phob un arall yn eu maniffesto, ac mae hynny'n beth da, gan y byddai hynny wedyn yn gorfodi newid ar y bobl sy'n gyfrifol am addysg yng Nghymru," meddai.