Cyflwyno coron a chadair Eisteddfod yr Urdd Pen-y-bont

coron a chadair

Cafodd dwy o brif wobrau Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Pen-y-bont ar Ogwr, Taf ac Elái eu cyflwyno i'r pwyllgor gwaith lleol nos Fercher.

Mae'r gadair, sy'n cael ei rhoi i'r gerdd gaeth neu rydd orau, wedi ei chreu eleni gan ddefnyddio pren onnen a phren sapele yn bennaf, gyda stribed o ddur ar ei chefn yn cynrychioli'r diwydiant dur yn yr ardal.

Mae wedi ei chreu a'i dylunio gan Osian Roberts, sydd yn wreiddiol o ardal Rhoshirwaun ger Aberdaron, ond bellach yn gweithio fel Pennaeth Adran Dechnoleg Ysgol Llangynwyd.

Image caption Osian Roberts, gwneuthurwr cadair Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Pen-y-bont ar Ogwr, Taf ac Elái

Mae Osian yn dod o deulu o seiri coed, gyda'i dad a'r frawd yn y proffesiwn.

"Mi ddaeth fy mrawd, Ifan, i lawr i helpu gyda gwneuthuriad y gadair ac mi ydym ni wastad wedi bod yn deulu eithaf creadigol," meddai.

"Hon yw'r gadair gyntaf i mi ei chreu. Mae'n gadair eithaf modern a syml ei dyluniad gyda chefn uchel iawn, sydd tua 2 fedr o uchder.

"Mae wedi ei chreu o ddau fath o bren, onnen sydd yn olau a sapele sydd yn dywyll, er mwyn cael cyferbyniad yn y lliwiau.

"Ar y blaen mae tri metel o liwiau gwahanol wedi eu defnyddio i greu y triban, a'r geiriau Pen-y-bont ar Ogwr Taf ac Elái a map o Gymru wedi ei losgi ar flaen y gadair.

"Rwyf yn edrych ymlaen i'w gweld ar y llwyfan ar y dydd Iau, ac mae'n braf mai yr ysgol ydw i yn gweithio iddi, Ysgol Llangynwyd, yw rhoddwyr y gadair eleni."

Image caption Iolo Edger gyda choron yr eisteddfod

Perchennog siop gemwaith ym Mhen-y-bont, Iolo Edger, greodd y goron, fydd yn cael ei rhoi am ysgrifennu'r darn neu ddarnau o ryddiaith gorau dros 4,000 o eiriau.

Mae dyluniad y goron wedi ei seilio ar dorch Geltaidd, wedi ei chreu o arian ac yn cynnwys geiriau o'r anthem genedlaethol gydag elfennau o'r tir a'r afonydd lleol i'w gweld ynddi.

"Mae wedi bod yn bleser dylunio coron Eisteddfod yr Urdd 2017," meddai Iolo, "yn arbennig gan fy mod i yn enedigol o'r ardal.

"Cefais fy ysbrydoli gan dirwedd yr ardal a'r tair afon sydd yn rhedeg trwyddi.

"Mae'r iaith Gymraeg mor ganolog yng ngwaith yr Urdd ac roeddwn eisiau dangos sut y gall iaith fod yn ganolog i brofiadau bywyd.

"Dyna pam y gwnes i gynnwys geiriau o'r anthem genedlaethol yn nyluniad y goron. Mae'r holl broses wedi gwneud i mi edrych ar beth mae'n olygu i mi i fod yn Gymro."

Bydd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Pen-y-bont ar Ogwr, Taf ac Elái yn cael ei chynnal rhwng 29 Mai a 3 Mehefin 2017, a bydd y gadair yn cael ei chyflwyno ar 1 Mehefin a'r goron ddydd Gwener, 2 Mehefin.