Mwy na 130 o blant Cymru mewn gofal tu allan i'r wlad

Plentyn Image copyright Thinkstock

Mae mwy na 130 o blant mewn gofal o Gymru mewn lleoliadau y tu allan i'r wlad.

Mae'r ffigyrau'n amrywio rhwng awdurdodau, gydag 16 o blant o ardal cyngor Abertawe mewn gofal y tu allan i Gymru, ond dim un o Sir Gaerfyrddin a Sir Ddinbych.

Mae elusen Action for Children yn dweud fod rhai plant wedi eu lleoli "cannoedd o filltiroedd i ffwrdd", gan wneud iddyn nhw deimlo'n "ddigyswllt".

Dywedodd y rhwydwaith meithrin y bydd rhai plant yn byw yn bell o'u teuluoedd os nad oes mwy o rieni meithrin ar gael.

Fe ofynnodd BBC Cymru i'r 22 awdurdod lleol yng Nghymru faint o blant a phobl ifanc mewn gofal yr oedden nhw wedi eu lleoli y tu allan i'r wlad.

Ymateb cynghorau

Fe gafwyd ymateb gan 18 o gynghorau, sy'n dangos bod o leiaf 131 wedi eu lleoli tu allan i Gymru - un ai gyda rhieni maeth, aelod o'r teulu neu ffrind, neu mewn cartref.

Dywedodd Jennie Welham o Action for Children ei bod wedi gweld cynnydd yn nifer y plant mewn gofal oedd yn cael eu lleoli tu allan i Gymru yn yr 18 mis diwethaf.

Image copyright Thinkstock

Dywedodd Ms Welham, sy'n rheolwraig gwasanaethau plant gyda Chyngor Torfaen: "Fel plentyn, os ydych wedi eich lleoli tu allan i ardal, yn enwedig tu allan i Gymru, i ffwrdd o'ch teulu, eich cymuned, eich ysgol, eich ffrindiau, gweithgareddau yr oeddech efallai wedi bod yn ei wneud, mae'n fater mawr.

"Mae plant yn darganfod eu hunain mewn amgylchedd rhyfedd, diwylliant gwahanol, felly nid yn unig fe allech golli eich cartref, rydych yn colli popeth sy'n cyd-fynd â hynny.

"Fe allech chi gael plentyn o ddiwylliant cymoedd Cymru yn cael ei leoli o fewn maestref yn Lloegr, yn Surrey, ac rwy'n credu fod hynny'n anferth i'ch hunaniaeth."

Ond ychwanegodd bod plant mewn lleoliadau o'r fath am resymau da ar adegau, er enghraifft pan mae plentyn yn mynd at aelod o'r teulu.

Teuluoedd maeth

Dywedodd y Rhwydwaith Maethu yr wythnos diwethaf fod angen o leiaf 440 o deuluoedd maeth ar draws Cymru.

Yn ôl Dr Jael Hill, seicolegydd clinigol ymgynghorol gyda Chyngor Torfaen, roedd y diffyg rhieni maeth - yn enwedig ar gyfer plant gydag anghenion arbennig - yn ganolog i'r rheswm pam fod cynifer o blant yn cael eu lleoli tu allan i Gymru.

Image copyright Thinkstock

Dywedodd bod nifer o ofalwyr maeth "heb ddigon o gefnogaeth gan wasanaethau iechyd meddwl a gwasanaethau therapiwtig i wir ddeall anghenion y plant hynny".

"Beth rydym wedi ei ddysgu ydi fod ateb gofynion y plant yma'n golygu fod angen i bobl gydweithio ar draws y sector iechyd, addysg, gofal cymdeithasol a gwirfoddol ac mae hynny weithiau'n anodd ei gyflawni," meddai Dr Hill.

"Mae 'na gynlluniau sy'n gwneud yn dda iawn, ond mae'n cymryd gweledigaeth ar draws yr asiantaethau a'r parodrwydd i gydweithio."

Dywedodd pennaeth NSPCC Cymru, Des Mannion: "Mae'r mwyafrif o blant sydd angen gofal maeth wedi dioddef camdriniaeth ag esgeulustra yn eu teuluoedd genedigol ac maen nhw wedi eu rhoi mewn gofal i'w hamddiffyn rhag niwed sylweddol.

"Mae'n sialens yn aml i ddarganfod lleoliad sydd yn ateb gofynion y plentyn, ond mae eu symud tu allan i'r ardal leol yn aml yn ei gwneud yn anodd darparu'r gofal gorau posib iddyn nhw."

Straeon perthnasol