Cofio bardd y gadair ddu ym Mrwsel

Hedd Wyn Image copyright SNPA

Bydd digwyddiad arbennig yn cael ei gynnal ym Mrwsel ddydd Mawrth i goffáu bardd y gadair ddu, Hedd Wyn.

Gan mlynedd i eleni cafodd y bardd, Ellis Humphrey Evans, ei ladd yn y Rhyfel Mawr wedi iddo ymuno fel preifat â'r Royal Welsh Fusiliers, 15th Battalion.

Cyn ymuno â'r fyddin yr oedd wrthi yn ysgrifennu ei awdl Yr Arwr, a chyfansoddodd fwy na'i hanner yn Nhrawsfynydd.

Gorffennodd hi yn y gwersyll yn Litherland, a'i phostio o Ffrainc.

Cafodd ei ladd ym mrwydr Cefn Pilkem yn Fflandrys ger Ypres ar 31 Gorffennaf, rhyw bum wythnos cyn Eisteddfod Genedlaethol Penbedw ar 6 Fedi.

Bydd y digwyddiad, sy'n cael ei gynnal gan Llenyddiaeth Cymru, yn gymysgedd o farddoniaeth a cherddoriaeth ac yn digwydd yn y Passa Porta, sef y Tŷ Rhyngwladol Llenyddiaeth ym Mrwsel.

Mae'r digwyddiad yn rhan o'r rhaglen Barddoniaeth Colled, prosiect sy'n coffáu'r Rhyfel Byd Cyntaf.

Image caption Ifor ap Glyn yw un o'r beirdd fydd yn perfformio

Mae'r prosiect yn cael ei gyflwyno mewn partneriaeth â Rhaglen Canmlwyddiant y Rhyfel Byd Cyntaf Llywodraeth Cymru, Cymru'n Cofio Wales Remembers 1914-1918 a Llywodraeth Fflandrys.

Bydd y digwyddiad ym Mrwsel yn archwilio bywyd a gwaith Hedd Wyn a beirdd eraill y Rhyfel Byd Cyntaf, ac yn cyflwyno ymatebion cyfoes i'w gwaith.

Ymhlith y perfformwyr mae Bardd Cenedlaethol Cymru, Ifor ap Glyn, y bardd a'r awdur Ffleminaidd Geert Buelens, y bardd a'r cerddor Gwyneth Glyn a'r nofelydd arobryn Patrick McGuinness.

Bydd Prif Weithredwr Llenyddiaeth Cymru, Lleucu Siencyn, yn agor y noson.

Dywedodd y Prif Weinidog Carwyn Jones: "Er i'r byd golli talent ryfeddol Gymreig pan fu farw Hedd Wyn mae ei waddol yn parhau yn ei gerddi a'i lawysgrifau.

"Mae'n bwysig cofio yr aberth a wnaed gan Hedd Wyn a'i gyd-filwyr a gafodd eu lladd ar faes y gad yn Fflandrys gan mlynedd yn ôl.

"Fyddan nhw byth yn cael eu hanghofio."