Dyn wedi 'elwa o £950,000' o wastraff anghyfreithlon

Y safle Image copyright Cyfoeth Naturiol Cymru
Image caption Cafodd ymchwiliad ei gynnal i'r safle gwastraff gan Gyfoeth Naturiol Cymru

Mae llys wedi clywed bod perchennog cwmni llogi sgipiau ym Mlaenau Gwent wedi elwa o hyd at £950,000 trwy gael gwared â gwastraff yn anghyfreithlon.

Mae Adrian Lewis, 46, eisoes wedi cael ei garcharu am wyth mis am dorri amodau ei drwydded mewn sawl lleoliad yn 2015.

Clywodd y gwrandawiad enillion troseddau yn Llys y Goron Casnewydd fod ymchwiliad wedi ei gynnal i'w gwmni, A Lewis and Co, ar ôl i dân mawr ddechrau yn Nant-y-glo yn 2013.

Fe losgodd y tân am 10 diwrnod.

Roedd pobl leol wedi cwyno am flynyddoedd ynglŷn â'r arogl gwael, llygod a maint y gwastraff oedd yn cael ei storio ar y safle. Mae llawer o'r gwastraff dal yno.

Trosglwyddo arian tra dan glo

Cafodd sefyllfa ariannol Mr Lewis hefyd ei thrafod, gyda'r llys yn clywed fod ganddo lawer o eiddo yn yr ardal o amgylch ei fusnes llogi sgipiau ond fod ganddo forgais sylweddol ar rhai ohonyn nhw.

Honnwyd fod ganddo gar Nissan Navara a dau dryc Mitsubishi ond dywedodd Mr Lewis fod y pedwar cerbyd arall oedd wedi eu cofrestru yn ei enw yn berchen i aelodau o'i deulu.

Clywodd y llys hefyd fod £119,000 wedi cael ei drosglwyddo rhwng 19 Hydref 2015 a 30 Ionawr 2016 o gwmni Mr Lewis i gwmni arall o'r enw Adrian Lewis Plant Hire Ltd tra roedd Mr Lewis yn y carchar.

Image caption Fe losgodd y tân yn Nant-y-glo am 10 diwrnod ym mis Ionawr 2013

Dywedodd Adrian Lewis fod ei fusnes wedi diodde' yn ariannol yn sgil y tân a'r ymchwiliad ddaeth wedyn gan Gyfoeth Naturiol Cymru.

Ychwanegodd ei fod wedi diodde' o broblemau iechyd meddwl a thor-priodas.

"Mae'r chwe blynedd diwethaf wedi bod yn hunllef, un peth ar ôl y llall," meddai.

Esboniodd hefyd fod ei fusnes wedi ei dargedu, gyda thân wedi ei gynnau yn fwriadol gan gynnwys yn un o'i gartrefi.

Dywedodd ei gyfreithiwr, Michael Hammett, fod gan Mr Lewis £60 yr wythnos i fyw a'i fod yn cael trafferth ailgydio yn ei fywyd.

'Ystyried sawl opsiwn'

Fe enillodd Cyngor Blaenau Gwent achos sifil yn gynharach eleni i gymryd y tir sydd gan ei gwmni er bod 'na wastraff ar y safle.

Mewn datganiad, mae'r cyngor yn dweud ei bod yn cael gwared ag unrhyw wastraff peryglus a'i bod yn "ystyried sawl opsiwn" ar gyfer y safle.

Mae disgwyl dyfarniad ynglŷn â faint o arian y bydd yn rhaid i Mr Lewis dalu yn ôl ddydd Mercher.