Mared Williams yn cipio Medal Ddrama Eisteddfod yr Urdd

  • 31 Mai 2017
Mared

Mared Llywelyn Williams o Forfa Nefyn yw enillydd Medal Ddrama Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd Pen-y-bont ar Ogwr, Taf ac Elái eleni.

Mae gwaith buddugol Mared - Lôn Terfyn - o dan y ffug enw Dwnad, yn mynd i'r afael â byd sy'n llawn 'tensiynau bregus gwleidyddol'.

Graddiodd Mared, 24, o Brifysgol Aberystwyth gyda gradd mewn Cymraeg ac Astudiaethau Theatr, cyn mynd ymlaen i wneud gradd MA Ysgrifennu Creadigol yn Adran y Gymraeg ym Mhrifysgol Aberystwyth.

Y theatr yw ei phrif ddiddordeb, ac yn gynharach yn y flwyddyn ffurfiodd gwmni theatr amatur, Cwmni Tebot, gyda'i ffrindiau.

Ar hyn o bryd mae Mared yn gweithio i Wasanaeth Llyfrgelloedd Gwynedd yn Nefyn.

'Nerfus'

Wedi'r seremoni, dywedodd Mared ei bod yn rhyddhad bod y gyfrinach allan: "Roeddwn i'n ofnadwy o nerfus cyn y seremoni, ond dwi'n iawn rwan."

Daeth Mared yn drydydd yn yr un gystadleuaeth y llynedd, pan enillodd ei chwaer Lois y fedal, ond does yna ddim cythraul canu rhyngddyn nhw meddai: "Dwi'n meddwl ei fod e'n edrych fel mod i isho trio eto achos mod i isho curo'n chwaer, ond doedd o'm cweit felly.

"Ro'dd o'r cyfle diwetha' swn i'n cael cystadlu, felly o'n i'n meddwl, 'Pam ddim? Sgwennu rhywbeth newydd a gweld sut mae'n mynd', a ges i lwyddiant."

Dywedodd Mared mai arwydd yn ei phentref oedd ysbrydoliaeth y ddrama: "O'n i'n mynd am dro ryw noson, a nes i weld yr arwydd Lon Terfyn sy'n ym mhentra fi, ac o'n i'n meddwl 'O, mae na rywbeth yn yr enw yna sy'n awgrymu bod rhaid i rywbeth ddiweddu.

"Mae o wedi ei ysbrydoli gan yr hinsawdd gwleidyddol bresennol efo mewnfudo a rhagfarnau pobl mae hynna'n rhan fawr o'r ddrama."

Image copyright Urdd

Ac mae Mared yn gobeithio parhau i ysgrifennu dramau yn y dyfodol.

"Swn i wrth fy modd cael cario mlaen i sgwennu yn y dyfodol, ond mae'n dibynnu a fydd yr awen yn taro, dwn i'm, ond mi faswn i wrth fy modd."

Dywedodd: "Mae 'na nifer fawr o bobl sydd wedi fy ysbrydoli a'm herio dros y blynyddoedd; megis Nia Plas yn Ysgol Morfa, Delyth Roberts a Mair Gruffydd yng Ngholeg Meirion Dwyfor, Roger Owen o'r Adran Astudiaethau Theatr, Ffilm a Theledu yn Aberystwyth, Mihangel Morgan, Huw Meirion Edwards a phawb oll yn Adran y Gymraeg ond diolch yn arbennig i Esyllt Maelor."

'Drama afaelgar'

Roedd y beirniad, Alun Saunders a Siân Summers, yn gweld y ddrama "nid yn unig yn ymateb yn gyffrous i'r briff a osodwyd, ond mae iddi'r holl elfennau sy'n creu drama lwyfan afaelgar".

"Mae'r iaith - fel mynegiant o agweddau'r cymeriadau - yn eofn a hyderus wrth fynd i'r afael â byd yn llawn tensiynau bregus gwleidyddol," meddai Mr Saunders.

"O'r cychwyn cyntaf cawn ein cyflwyno i fyd a pherthynas gyfareddol y cymeriadau - mae'r ddawn gan y Dramodydd i blannu gwirioneddau'r cymeriadau hyn yn yr is-destun gan ymddiried yn y darllenydd neu'r gynulleidfa i archwilio a darganfod eu dehongliad.

Chwaer Mared, Lois Llywelyn Williams, enillodd y Fedal Ddrama y llynedd, gyda Mared yn drydydd yr adeg hynny.

Yn ail yn y gystadleuaeth eleni roedd Arddun Arwel o Aelwyd JMJ ac yn drydydd roedd Sara Hughes o Gylch Alaw Cybi.