Dirwy i fferm laeth fwyaf Cymru wedi llygredd

Howell Richards yw cyd-berchennog Cwrt Malle ltd
Image caption Howell Richards yw cyd-berchennog Cwrt Malle ltd

Mae fferm laeth fwyaf Cymru wedi cael dirwy o £36,000 ar ôl i wastraff slyri gwartheg lygru nant gerllaw.

Roedd rhan o nant yn Sir Gaerfyrddin wedi ei gorchuddio gyda rhwng "80 a 90% o ffwng carthffosiaeth", yn ôl swyddogion.

Fe glywodd Llys Ynadon Llanelli fod y nant yn agos at ddwy fferm sy'n cael eu gweithredu gan gwmni Cwrt Malle Ltd.

Y perchnogion ydi Howell a Susan Richards, ac mae ganddynt 1,900 o wartheg godro ar y fferm.

Clywodd y llys fod profion wedi cael eu cynnal gan swyddogion o Gyfoeth Naturiol Cymru ar yr afon ger fferm Cwrt Malle, lle'r oedd y dŵr yn "afliwiedig ac ewynnog, gydag arogl cryf".

Fe ddaeth dadansoddiad llygredd i'r casgliad fod lefelau uwch na beth sy'n ddiogel ar gyfer ocsigen yn y dŵr (sy'n cael ei fesur fel BOD).

Dywedodd yr erlynydd, John Tarrant mai tri BOD yw'r lefel derbyniol gan yr Undeb Ewropeaidd.

Ond roedd lefelau'r BOD yn y nant yn 5,178.

Ond er bod y lefelau yn uchel, nid oedd y gollyngiadau wedi lladd unrhyw bysgod nac achosi unrhyw niwed yn y tymor hir.

Hefyd, dywedodd Mr Tarrant wrth y llys fod Cwrt Malle eisoes wedi cael dirwy o £5,000 am drosedd debyg yn 2013.

Dywedodd cyfreithiwr yr amddiffyniad, Aled Owen, fod rhan o'r bai ar law trwm iawn a oedd wedi cwympo ar y tiroedd.

"Roeddynt wedi gweld y glawiad uchaf a gofnodwyd mewn 100 mlynedd," meddai.

"Mae hon yn fferm sy'n cael ei rhedeg yn dda iawn ac yn fferm fodern."

Mae Cwrt Malle Ltd wedi cyfaddef chwe trosedd o dorri rheoliadau amgylcheddol.

Fe ddigwyddodd pump o'r troseddau rhwng mis Rhagfyr 2015 a Medi 2016 yng Nghwrt Malle.

Fe ddigwyddodd y drosedd arall ar Fferm Wernolau ym mis Ionawr 2016.

Yn ogystal â dirwy o £ 36,000, mae'n rhaid i'r cwmni fferm hefyd dalu £ 8,500 o gostau erlyn.