Cwest Afon Ogwr: Rheithfarn naratif

  • 13 Mehefin 2017
sherwood Image copyright Wales News Service
Image caption Cafodd corff Russell Sherwood ei ddarganfod dridiau wedi iddo fynd ar goll

Mae'r crwner mewn cwest i farwolaeth gyrrwr a fu farw pan gafodd ei gar ei sgubo fewn i afon oedd wedi gorlifo ger Pen-y-Bont ar Ogwr wedi cofnodi rheithfarn naratif.

Clywodd y llys bod oedi wedi digwydd cyn cau'r ffordd er bod gyrrwr arall wedi cael ei achub o'r un lleoliad tuag awr yn gynharach.

Cafodd corff Russell Sherwood, 69 oed, o Gastell-nedd ei ddarganfod yn ei gar yn Afon Ogwr ger Merthyr Mawr ar 23 Tachwedd 2016 - tridiau wedi iddo fynd ar goll.

Mae'r crwner, Mr Phillip Spinney am ysgrifennu at Wasanaeth Tân ac Achub De Cymru yn gofyn iddyn nhw i adolygu'u trefn gweithredu.

Dywedodd Mr Spinney ei fod yn pryderu "nad oedd y Gwasanaeth Tân wedi penderfynu aros ar leoliad nes bod y ffordd ynghau pan oedden nhw newydd achub person arall a bod yr amodau yn peryglu bywyd."

Image caption Timau achub yn chwilio ar lan Afon Ogwr

Clywodd y cwest gan Brif Swyddog Gorsaf Dân Pen-y-Bont, Stephen Richards nad oedd cau'r ffordd yn rhan o "brotocol y Gwasanaeth Tân mewn sefyllfa o'r fath".

Ychwanegodd y crwner mai yn ei farn ef "mae o bwys bod y ffordd wedi cael ei gadael heb rybudd."

Mewn rheithfarn naratif dywedodd Mr Spinney "roedd y gorlif o ddŵr yn peryglu bywyd" ar ôl i'r Gwasanaeth Tân adael y lleoliad nes i'r asiantaeth ffyrdd gau'r ffordd oddeutu awr yn ddiweddarach.

Yn y cyfamser dywedodd y crwner "bod y dystiolaeth yn glir" bod car Mr Sherwood wedi mynd i mewn i'r dŵr.

Mae gan Wasanaeth Tân ac Achub De Cymru 56 diwrnod i ymateb i gais y crwner am adolygiad, gyda disgrifiad o ba gamau fydd yn cael eu cymryd.

'10 modfedd o ddŵr'

Mewn datganiad yn y llys yn gynharach dywedodd gwraig Mr Sherwood, Elizabeth: "Russ oedd fy myd, fydd pethau byth yr un fath eto."

Dywedodd gyrrwr arall, Stephen Evans wrth y cwest ei fod yn gyrru i'r gwaith tua awr cyn i Mr Russell gychwyn ar ei daith.

Disgrifiodd ei fod wedi cyrraedd ardal y 'Dipping Bridge' a bod goleuadau ei gar wedi diffodd a dŵr wedi dechrau llifo i mewn.

Fe ffoniodd yr Heddlu ac fe ddywedodd nhw wrtho nad oedd modd iddynt ei gynorthwyo ac iddo ffonio'r frigâd dân.

'Cyfrifoldeb'

Dywedodd Stephen Richards fod y frigâd wedi cyrraedd y lleoliad a bod "10 modfedd o ddŵr yn sefyll ar wyneb y ffordd, fe wnaethon nhw achub Mr Evans cyn gadael".

Gofynnodd crwner Canol De Cymru, Phillip Spinney wrth Mr Richards: "Pam na chafwyd unrhyw fesur i gau'r ffordd?"

Atebodd Mr Richards nad dyna oedd "protocol y Gwasanaeth Tân".

Gofynnodd y crwner wedyn: "Cyfrifoldeb pwy oedd cau'r ffordd?"

Fe atebodd Mr Richards drwy ddweud "Asiantaethau fel yr Heddlu", ac fe gadarnhaodd hefyd bod y Gwasanaeth Tân wedi "rhoi gwybod i'r awdurdodau priffyrdd" [am gyflwr y ffordd].

'Trychinebus'

Gofynnodd aelod o deulu Mr Sherwood wrth Mr Richards os oedd gan y Gwasanaeth Tân "yr awdurdod i gau'r ffordd?"

Ateb Mr Richards oedd "dwi ddim yn credu bod gennym ni'r hawl cyfreithiol mewn sefyllfa fel hyn".

Fe wnaeth Neil Michington sy'n arolygydd ffyrdd ddisgrifio cyflwr y ffordd yn "drychinebus".

Dywedodd eu "bod yn derbyn galwadau ffôn rif y gwlith ar hyd yr ardal", a dyma'r amodau gwaethaf oedd wedi ei weld mewn 30 mlynedd.

Dywedodd wrth y Cwest bod yr asiantaeth "wedi derbyn galwad am oddeutu 06:00 ynglŷn â chau ffordd New Inn ger y Dipping Bridge".

Clywodd y cwest bod y ffordd wedi cael ei chau am 07:00.