Chwilio am 'gyfeillion' i gefnogi Geiriadur y Brifysgol

Geiriadur Prifysgol Cymru
Image caption Yn 1967 cafodd cyfrol gyntaf Geiriadur Prifysgol Cymru ei chyhoeddi

Mae cynllun newydd wedi ei lansio er mwyn ceisio cyflwyno geiriadur Cymraeg i gynulleidfa mor eang â phosib.

Bwriad 'Cyfeillion y Geiriadur' yw cael pobl i gefnogi Geiriadur Prifysgol Cymru er mwyn ei fod yn ffynnu yn y dyfodol.

Ar hyd y blynyddoedd mae gwirfoddolwyr wedi bod yn bwysig wrth iddynt anfon enghreifftiau o eiriau, a phrawf ddarllen y geiriadur er mwyn cywirdeb iaith.

Bydd digwyddiadau yn cael eu cynnal ddydd Sadwrn yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru er mwyn i bobl gael gwybod mwy am y Geiriadur, a deall sut mae'n berthnasol iddyn nhw.

'Dod at ei gilydd'

Image copyright Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Image caption Y Parchedig J. Bodvan Anwyl, ysgrifennydd cyntaf y Geiriadur, a Thomas Williams, oedd yn ysgrifennydd yn ddiweddarach
Image copyright Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Image caption 'Darllenwyr' ifanc yn gweithio yn ystod y 20au neu 30au

Un o'r rhai fydd yn siarad yn Aberystwyth fydd y prifardd a'r cyhoeddwr, Myrddin ap Dafydd.

Fe hefyd fydd Llywydd y Cyfeillion.

"Dwi'n cofio'n blentyn y cyffro fyddai ymysg fy rhieni, a thanysgrifwyr yn y siop lyfrau oedd ganddyn nhw yn Llanrwst, bob tro y byddai adran ddiweddaraf y Geiriadur yn cael ei chyhoeddi. Roedd fel pe bai pawb wedi cael pen-blwydd efo'i gilydd - ffermwyr, pregethwyr, saer, siopwr.

"Roedd ganddyn nhw i gyd eu geiriau eu hunain ac roedd y Geiriadur yn dod â nhw i gyd at ei gilydd. Mi fydd Cyfeillion y Geiriadur yn dod â'r genedl at ei gilydd ar gyfer dathlu'r canmlwyddiant."

Prosiect ymchwil oedd y Geiriadur i ddechrau yn 1921 gan Brifysgol Cymru. Cafodd y gyfrol gyntaf ei chyhoeddi yn 1967.

Ers hynny mae cyfrolau eraill wedi eu cyhoeddi, ac yn y blynyddoedd diwethaf mae'r Geiriadur wedi ei ail olygu a rhyw 1,500 o eiriau newydd wedi eu hychwanegu.

Mae hefyd ar gael bellach ar-lein ac fel 'ap'.

'Gwerthfawrogi'

Yn ôl y Golygydd Rheolaethol Andrew Hawke mae'r diwrnod yn gyfle i ddiolch i'r gwirfoddolwyr sydd wedi cefnogi'r Geiriadur.

"Dros ganrif bron, mae llawer o gyfeillion, cymwynaswyr, a chefnogwyr wedi bod gan y Geiriadur, yn ogystal â darllenwyr gwirfoddol sydd wedi darparu llawer o'r dystiolaeth a ddyfynnir yn y gwaith a phrawf ddarllenwyr sydd wedi sicrhau ei gywirdeb.

"Mae'n hyfrydwch cael croesawu ein cefnogwyr i'r Llyfrgell Genedlaethol a'n swyddfeydd i ddangos ein gwerthfawrogiad o'u cefnogaeth.

"Ein gobaith yw y bydd ein Cyfeillion yn cyflwyno llawer o bobl eraill i bleserau'r Geiriadur a helpu i'w gynnal dros y blynyddoedd i ddod."