Galw am reolau llymach ar beiriannau treulio anaerobig

  • 16 Mehefin 2017
peiriant treulio anaerobig
Image caption Mae'r math yma o beiriant anaerobig yn gallau cynhyrchu ynni ar gyfer 850 o dai

Mae Ymddiriedolaeth Afonydd Cymru yn galw am reolau llymach ar y defnydd o beirannau sy'n troi gwastraff organig yn ynni.

Daw hyn yn dilyn cyfres o ddigwyddiadau lle mae afonydd wedi cael eu llygru wrth i sylwedd tebyg i slyri ollwng o beiriannau treulio anaerobig.

Mewn un achos y llynedd cafodd dros 1,000 o bysgod eu lladd yn ardal Tregaron.

Mae'r Ymddiriedolaeth yn galw am gosbau llymach mewn achosion o'r fath.

'Fawr ddim profiad'

Dywedodd prif weithredwr Ymddiriedolaeth Afonydd Cymru, Dr Stephen Marsh-Smith: "Ar hyn o bryd dyw peirannau anaerobig ddim yn cael eu rheoleiddio yn ddigonol fel sy'n digwydd mewn unrhyw broses ddiwydiannol arall.

"Yn aml maen nhw'n cael eu darparu gan gontractwyr sydd â fawr ddim o brofiad o'u rheoli, ond dylai'r math yma o waith gael ei fonitro.

"Lle mae peiriannau anaerobig wedi bod yn llwyddiannus, mae yna ail safle cronni ar gael er mwyn sicrhau nad oes dim hylif yn dianc, ac mae aelod staff llawn amser yn monitro'r broses ddydd a nos."

Image caption Swyddogion Cyfoeth Naturiol Cymru yn cynnal profion ar Afon Teifi yn dilyn achos o lygredd y llynedd

Mae'r broses anerobig yn fodd o ddefnyddio defnydd organig fel gwair, slyri, carthion a chnydau er mwyn creu nwy methan.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru fod peiriannu anerobig, o gael eu defnyddio yn gywir, yn llesol i'r amgylchedd.

"Cyfrifoldeb Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) yw hi i fonitro a rheoleiddio, a lle mae tystiolaeth o dorri rheolau fe fydd CNC yn gweithredu a chymryd y camau angenrheidiol," meddai.

"Mae gan ddigwyddiadau o'r fath effaith niweidiol ar ansawdd dŵr, ac mae'n rhaid i ffermwyr ddeall eu cyfrifoldebau yn y maes.

"Fe fyddwn yn gweithio gyda CNC i arolygu'r defnydd o beiriannau anaerobig ar ffermydd."

'Sicrwydd'

Dywedodd llefarydd y Ceidwadwyr Cymreig ar faterion gwledig, Paul Davies fod angen i CNC "roi hyder i'r cyhoedd fod y defnydd o dreulwyr anaerobig yn cael ei reoleiddio a'i fonitro yn iawn".

"Wrth gwrs, dylai'r cyfrifoldeb dros reoli'r unedau yma'n iawn ddisgyn ar y ffermwyr sy'n eu sefydlu nhw," meddai.

"Ond mae gan CNC rôl hanfodol i'w chwarae ac mae'r cyhoedd yn edrych iddyn nhw am sicrwydd - yn enwedig os yw'r gwaethaf yn digwydd."