Peter Black ymysg y Cymry ar restr anrhydeddau'r Frenhines

Peter Black
Image caption Mae Peter Black, cynghorydd ar gyngor Abertawe, yn derbyn CBE

Y cyn Aelod Cynulliad, Peter Black yw un o'r Cymry sydd wedi eu gwobrwyo ar restr anrhydeddau pen blwydd y Frenhines eleni.

Mae'r cynghorydd, sy'n aelod o'r Democratiaid Rhyddfrydol, yn derbyn CBE am ei wasanaeth i wleidyddiaeth a bywyd cyhoeddus.

Un arall sy'n gweithio yn y byd gwleidyddol ac sy'n cael ei hanrhydeddu yw cyn glerc y Cynulliad Cenedlaethol, Claire Clancy, sy'n cael ei hanrhydeddu am wasanaeth cyhoeddus.

Roedd hi'n glerc ar y sefydliad am 10 mlynedd cyn iddi ymddeol ym mis Ebrill.

100 mlynedd

Ymhlith y Cymry eraill mae Martyn Lloyd-Evans, sy'n gweithio gyda Heddlu De Cymru - mae e'n cael OBE ac y ma John Greenwood yn cael OBE am ei wasanaeth i rygbi cenedlaethol a rhyngwladol.

Mae'r Athro Malcolm Mason yn derbyn anrhydedd am ei waith i'r gwasanaeth iechyd ac ymchwil canser ac mae'r Athro Jean White, prif swyddog nyrsio Llywodraeth Cymru, yn derbyn CBE.

Image caption Pan roedd Michele Adams wrth y llyw gyda thîm Caerdydd fe enillodd y clwb Gwpan Cymru bum gwaith

Mae Michele Adams yn derbyn MBE am ei gwasanaeth i bêl-droed merched.

Fe chwaraeodd Ms Adams i ddechrau gyda thîm pêl-droed merched Caerdydd yn 1981, gan ennill 28 cap dros Gymru a hyfforddi tîm merched Cymru dan-19.

Erbyn hyn mae'n hyfforddi merched yng nghlwb Caerdydd a dywedodd ei bod yn fraint derbyn yr MBE: "Dwi wedi chwarae gyda rhai chwaraewyr anhygoel ar y cae ac wedi cael cyfle i hyfforddi talent wych hefyd.

"Mae wedi bod yn grêt. Mae'r anrhydedd yma nid yn unig i fi ond fy nghydweithwyr."

  • Mae'r rhestr anrhydeddau yn rhoi cydnabyddiaeth i bobl sydd wedi gwneud llwyddiannau mewn bywyd cyhoeddus neu helpu Prydain;
  • Mae'r system yn 100 oed eleni, ar ôl cael ei sefydlu yn 1917 gan y Brenin George V;
  • Crewyd y rhestr er mwyn anrhydeddu'r rhai nad oedd wedi ymladd ond wedi chwarae rôl bwysig yn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Gwobrwyo gwaith cymunedol

Eleni mae 74% o'r rhai ar y rhestr wedi gwneud gwaith eithriadol yn eu cymunedau lleol neu er budd eu cymunedau.

Daw hyn ar ôl i'r Prif Weinidog ddweud y byddai'n hoffi i fwy o anrhydeddau gael eu rhoi i bobl sydd yn gwneud cyfraniad i gymdeithas.

Ronald Jones o Gasnewydd yw un ohonynt. Mae'n gwirfoddoli gyda'r Lleng Brydeinig ac yn dal i werthu pabïau yn 100 oed, y person hynaf ym Mhrydain i wneud hynny.

Roedd yn garcharor rhyfel yn Auschwitz yn ystod yr Ail Ryfel Byd ac fe ysgrifennodd lyfr am ei brofiad.

Image caption Mae Ronald Jones yn dweud nad yw gwerthiant pabïau gystal ag oedd, ond mae'n dal i fwynhau'r gwaith

Roedd wedi "cyffroi" pan gafodd wybod y newyddion.

Gwerthu'r blodau er mwyn cofio am y ffrindiau fu farw yn y rhyfel mae Mr Jones. Mae wedi bod wrthi ers 30 mlynedd ac mae'n benderfynol o barhau.

Dywedodd: "Fe fyddai yn mynd eto eleni os bydd rhywun yn mynd â fi a mod i'n ddigon ffit i fynd."

Ymhlith yr enwau eraill mae Jenny Barnes sy'n derbyn MBE am ei hymroddiad i wella gwasanaethau ar gyfer pobl anabl a mae Sally Hyman yn derbyn yr un anrhydedd am ei gwasanaeth i les anifeiliaid a'r amgylchedd.

Mae 10% o'r rhai sy'n cael anrhydedd y tro yma yn ddu, Asiaidd neu o gefndiroedd ethnig lleiafrifol, y ffigwr mwyaf erioed ers i'r rhestr gael ei chreu. Mae 554 yn ferched ac mae 6.5% yn cyfri eu hunain yn bobl gydag anabledd.

Straeon perthnasol