Llywodraeth wedi 'gor-ddweud' cost systemau chwistrellu

Ann Jones
Image caption Dywedodd Ann Jones fod cael system chwistrellu fel bod gyda "swyddog tân yn barod yn yr ystafell 24 awr y dydd"

Mae AC Llafur oedd yn gyfrifol am gyfraith sydd yn gorfodi pob tŷ newydd yng Nghymru i gael system chwistrellu dŵr, wedi dweud ei bod hi wedi "syfrdanu" gyda sut roedd gweinidogion y DU yn "gor-ddweud" y gost o'u gosod.

Dywedodd Ann Jones ei bod wedi wynebu gwrthwynebiad cryf gan weinidogion a swyddogion oedd yn poeni y byddai'r ddeddfwriaeth yn effeithio ar Loegr hefyd yn y pen draw.

Ychwanegodd Ms Jones ei bod hi nawr yn bryd ystyried gosod systemau chwistrellu dŵr mewn tai hyn hefyd.

Daw ei sylwadau yn dilyn y tân yn Nhŵr Grenfell yn oriau man fore Mercher, ble mae cadarnhad bod 30 o bobl bellach wedi marw.

'Gwrthwynebiad'

Dechreuodd y tân toc wedi 01:00, mewn bloc o fflatiau yng ngorllewin Llundain gafodd eu hadeiladu yn yr 1970au.

Dywedodd Ms Jones fod ei deddfwriaeth hi, sy'n berthnasol i bob tŷ a fflat sydd wedi'i adeiladu yng Nghymru ers Ionawr 2016, wedi ei wrthwynebu'n chwyrn gan yr Adran Cymunedau a Llywodraeth Leol (CLG) yn San Steffan.

"Llwyddais i'w basio er gwaethaf gwrthwynebiad anferth o weinidogion y DU yn adran CLG, a swyddogion CLG oedd ddim eisiau gweld y ddeddfwriaeth yn mynd drwyddo achos roedden nhw'n ymwybodol petai'n cael ei basio yng Nghymru, byddai'n cael effaith ar Loegr," meddai AC Dyffryn Clwyd wrth BBC Radio Wales.

"Roeddwn i'n syfrdanu gyda sut allai gweinidogion y DU or-ddweud cost gosod systemau chwistrellu, ac eto rydyn ni'n gweld y drasiedi yma [yn Nhŵr Grenfell].

"Petai argymhellion Tŷ Lakanal [bloc o fflatiau a losgodd yn Llundain yn 2009, gan ladd chwe pherson] wedi cael eu gweithredu, a phetai mwy o bwyslais wedi cael ei roi ar yr argymhelliad y dylid gosod systemau chwistrellu mewn blociau o fflatiau sydd eisoes yn bodoli, mae'n bosib na fydden ni wedi bod yn dyst i'r drasiedi hon."

Er nad oedd ei deddfwriaeth hi yn gofyn am osod systemau chwistrellu ar adeiladau presennol, ychwanegodd y byddai'n "annog pawb i edrych ar os allen nhw" eu gosod.

"Cymru yw'r wlad gyntaf i wneud gosod systemau chwistrellu yn orfodol, a hoffen i weld llywodraeth a gweinidogion y DU yn addo y byddan nhw'n rhoi diogelwch tân yn uwch ar yr agenda, a pheidio siarad am y costau.

"I mi dyw hi ddim yn lawer o arian... er mwyn cael swyddog tân yn barod i fynd ym mhob ystafell 24 awr y dydd," meddai.

Rheolau gwahanol

Mae rheolau yn Lloegr yn golygu mai dim ond adeiladau sydd wedi eu codi ers 2007, ac sy'n uwch na 30m, sy'n gorfod cael systemau chwistrellu ynddynt.

Chafodd y gofynion hynny ddim eu gweithredu ar gyfer adeiladau oedd yn bodoli eisoes, gan gynnwys Tŵr Grenfell, gafodd ei adeiladu yn 1974.

Mae'n rhaid i adeiladau tal yn Lloegr eu gosod fodd bynnag os oes newid sylweddol yn cael ei wneud i strwythur neu ddefnydd yr adeilad, ac mae'r un rheolau yn bodoli yng Ngogledd Iwerddon.

Yn Yr Alban mae'n rhaid i bob annedd newydd dros 18m gael system chwistrellu ynddi.

Er bod rhaid i bob tŷ a fflat newydd yng Nghymru osod system chwistrellu bellach, does dim un rhan o'r DU ble mae'n rhaid gwneud hynny ar gyfer adeiladau sydd yno'n barod.