Cynlluniau i wella'r ffordd mae'r GIG yn gweithio

Nyrs

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cynlluniau i greu deddfau newydd er mwyn gwella'r ffordd mae'r gwasanaeth iechyd a gwasanaethau cymdeithasol yn gweithio.

Yn eu plith mae dyletswyddau newydd ar fyrddau iechyd i gydweithio a chyflwyno prosesau cwyno newydd ar y cyd rhwng gwasanaethau gofal cymdeithasol ac iechyd.

Cynllun arall yw sefydlu proses newydd i wneud penderfyniadau mawr ynglŷn â'r ffordd mae gwasanaethau rheng flaen yn cael eu cyflawni.

Byddai Cynghorau Iechyd Cymunedol Lleol yn cael eu diddymu a chorff newydd yn dod yn ei le er mwyn cynrychioli buddiannau'r cyhoedd yn y sector iechyd a gofal cymdeithasol.

Daw yn dilyn beirniadaeth gan gorff rhyngwladol dylanwadol yr OECD, oedd yn dweud nad oedd byrddau iechyd a gwasanaethau gofal cymdeithasol yng Nghymru yn gweithio gyda'i gilydd yn ddigon da.

Mewn adolygiad eang yn 2016 oedd yn edrych ar y sefyllfa yma Mhrydain, roedd yr OECD hefyd yn galw am well system o reoleiddio ac archwiliadau o fewn y GIG a gofal cymdeithasol yng Nghymru.

Gwasanaethau sy'n Addas i'r Dyfodol yw enw'r papur gwyn ac mae'n cynnwys:

  • Cyflwyno safonau cyffredin o ran ansawdd ar gyfer y GIG a gwasanaethau gofal cymdeithasol ar draws Cymru;
  • Dyletswydd newydd ar fyrddau iechyd i gydweithio er budd pobl Cymru. Daw hyn wedi beirniadaeth eu bod yn canolbwyntio gormod ar eu hanghenion eu hunain;
  • Bod gan Lywodraeth Cymru'r pŵer i apwyntio aelodau newydd i fyrddau iechyd sy'n tangyflawni;
  • Cyflwyno proses gwneud penderfyniadau newydd, tebyg i un sydd eisoes yn bodoli yn Yr Alban. Y nod yw bod llais y cyhoedd a chyngor clinigol annibynnol yn fwy o ran o'r broses penderfynu. Dim ond os nad oes opsiwn arall y dylai penderfyniad gael ei basio at Lywodraeth Cymru.
Image copyright Getty Images
Image caption Bydd yr ymgynghoriad cyhoeddus ar y cynigion yn dod i ben ym mis Medi

Dywedodd yr Ysgrifennydd Iechyd, Vaughan Gething: "Bydd y cynigion rydyn ni'n eu cyhoeddi heddiw yn sicrhau bod ein gwasanaethau iechyd a gofal cymdeithasol yn addas i'r dyfodol.

"Mae'r Papur Gwyn yn edrych ar nifer o agweddau allweddol y system iechyd a gofal ac yn awgrymu rhai newidiadau y credwn a allai wneud gwahaniaeth gwirioneddol drwy sicrhau bod pobl wrth galon gwasanaethau.

"Bydd hefyd yn galluogi sefydliadau iechyd a gofal cymdeithasol i weithio gyda'i gilydd ac ar draws ffiniau i sicrhau eu bod yn darparu'r gofal gorau posibl i bobl Cymru."

Mae ymgynghoriad cyhoeddus wedi agor ar y cynigion, ac fe fydd yn para pedwar mis.