Teyrngedau i'r actores Iris Jones

Iris Jones
Image caption Bu Iris Jones yn actores yng nghyfresi Minafon a Pobol y Cwm

Bu farw'r actores Iris Jones yn 82 mlwydd oed.

Rhwng 1997 a 2005, bu'n portreadu cymeriad Beryl Nicholas, mam Casi, yn yr opera sebon Pobol y Cwm.

Yn wreiddiol o Ben Llŷn, aeth ymlaen i Goleg Cerdd a Drama Caerdydd, cyn ymuno ag adran gyflwyno TWW.

Un fu'n cydweithio â hi ar fwy nag un achlysur yw'r actor Huw Garmon: "Cefais weithio gydag Iris Jones yn fy swydd broffesiynol cyntaf fel actor yn 1988. Roedd hi a Stewart Jones yn ofalus ohona i - cyw bach yng nghwmni dau gawr, dwy graig.

"Sawl blwyddyn yn ddiweddarach cefais y fraint o weithio efo hi ar Pobol y Cwm. Daethom yn ffrindiau da - rhannu sgyrsiau, straeon, atgofion, rhoi'r byd yn ei le, d'eud ein cwyn wrth ein gilydd a rhannu jôc.

"Mi fum i'n cyd gerdded ag Iris yn ôl a blaen i Ganolfan y BBC yn Llandaf mewn mwy nag un ffordd am flynyddoedd.

Image caption Iris Jones ac Islwyn Morris ar ddiwrnod priodas Beryl a Tush yn 2001

"Roedd clywed ei hatgofion am ei chyfnod fel 'Continuity Announcer' i TWW a Teledu Harlech yn ddifyr tu hwnt, rhai pethau'n newid a phethau eraill yn newid dim yn y busnes.

"Roedd colli Meurig ei hannwyl briod yn golled fawr i Iris ond mi ddangosodd wroldeb a dewrder a doeddach chi byth yn dod o'i chartref heb fod wedi chwerthin llond bol a chael sgwrs ddifyr, ddeifiol.

"Un o genod balch Pwllheli oedd hi ar hyd ei bywyd ac mae nghydymdeimlad dwysaf i efo'r teulu, y ffrindiau agos fu'n gofalu amdani yn ei llesgedd diweddar ac yn arbennig gyda Gwyndaf, ei brawd, fu mor ofalus ohoni."

'Trwyadl'

Un arall fu'n perfformio gydag Iris Jones yw'r actor John Ogwen.

O'i gyfnod ar gyfres ddrama Minafon ar S4C, mae'n cofio actores drwyadl: "Roedd hi'n dysgu - nid jest ei llinellau ei hun - ond llinellau pawb arall hefyd.

"Roeddach chi'n medru d'eud wrth ei llygaid hi ei bod hi'n gwybod eich geiriau chitha' hefyd.

"Roedden ni'n tynnu 'mlaen yn dda. Roedd hi'n hwyliog iawn ac roedd hi'n hoff iawn o chwerthin."

'Dewr a direidus'

Ar raglen y Post Cyntaf ar BBC Radio Cymru fore Gwener, bu'r actores Rhian Morgan yn rhoi teyrnged iddi: "Un oedd yn torri cwys oedd Iris - yn torri ei chwys ei hun.

"Fuodd hi'n un o'r rhai cyntaf i fynd i Goleg y Castell yng Nghaerdydd - gadael Pwllheli'n 16 oed.

"Un o'r Redcoats cyntaf ym Mhwllheli.

"Roedd hi'n un o'r continuity girls cynta - roedd hi'n dipyn o pin-up yn y cyfnod hynny, ac wrth gwrs yn cyflwyno ar deledu byw, ac roedd y straeon ganddi am hynny'n ddirifedi.

"Roedd hi'n berson dewr a direidus hefyd. Dyna beth fydd pawb yn meddwl amdani."