Ymgynghori ar ddyfodol addysg Biwmares

Ysgol Biwmares

Mae Cyngor Môn wedi dechrau ymgynghori gyda'r cyhoedd ar sut i ad-drefnu addysg yn ardal Biwmares, gan fod nifer y disgyblion yn yr ysgol gynradd leol wedi gostwng yn sylweddol.

Yn ogystal, mae angen gwario bron i £1m i wella'r adeilad.

Er nad oes penderfyniadau wedi cael eu gwneud, mae rhai o drigolion y dref yn poeni y gallai'r ysgol gau ac y byddai'r disgyblion yn cael eu symud i Langoed neu Landegfan.

Ond mae'r ysgolion hynny bron yn llawn, ac felly byddai angen gwario i ehangu un ohonyn nhw.

Dewis arall fyddai haneru maint Ysgol Biwmares a defnyddio'r tir i godi tai gofal ar y safle.

Pryder rhai o drigolion Biwmares yw y gallai'r ysgol gau'n gyfan gwbl, ac y byddai un o brif drefi Môn heb ysgol, er i un fod yno ers dechrau'r 17eg ganrif.

Image caption Mae un cyn ddisgybl yn dweud nad oes unrhyw beth i gadw pobl ifanc yn ardal Biwmares

Mae un cyn-ddisgybl, Gareth Williams yn dweud bod niferoedd wedi gostwng yn sylweddol: "Pan o'n i'n blentyn yn yr ysgol mi oedd yna dros 200 o blant yna, rŵan mae llai na 40.

"Does yna ddim byd i gadw pobl yn y dre, mae llwyth o dai yn cael eu gosod fel tai gwyliau a does yna ddim plant yn y dre, ac mae'r dref yn marw ar ei thraed."

Dywed y Cynghorydd Lewis Davies, sy'n cynrychioli ward Seiriol ar Gyngor Môn, nad ydy'r cyngor wedi buddsoddi i gynnal yr adeilad dros y blynyddoedd.

"Mae'r swm yna yn swm sylweddol ond pam nad ydy'r buddsoddiad yna wedi cael ei wneud yn yr ysgol dros y blynyddoedd?

"Ddylai'r ysgol ddim bod wedi cael ei gadael gyda diffyg buddsoddiad."

Image caption Mae'r Cynghorydd Lewis Davies yn dweud bod "diffyg buddsoddiad" dros y blynyddoedd

Yn ddiweddar cyhoeddodd Llywodraeth Cymru reolau newydd ynglŷn â chau ysgolion gwledig.

Y Cynghorydd Meirion Jones sy'n gyfrifol am addysg ar gyngor Ynys Môn, ac mae'n dweud bod angen rhagor o fanylion.

"Dan ni isho mwy o fanylder ynglŷn â be mae Kirsty Williams wedi ei ddweud, a dwi'n meddwl bod pawb yn cytuno bod bob carreg wedi cael ei throi cyn cau ysgol.

"Dan ni'n edrych er enghraifft ar arweinyddiaeth ysgolion a dan ni'n defnyddio rhywfaint o'r arian mae hi wedi ei roi yn barod er mwyn gweld a ydi hynny'n helpu'r sefyllfa."

Bydd y cyfnod ymgynghori yn para tan ddiwedd y mis, a bydd swyddogion y cyngor yn paratoi argymhellion pendant i'w trafod ymhellach.