Gwrthdroi dedfryd oes dyn o Borthcawl am drywanu

Llys Apêl
Image caption Cafodd dedfryd Matthew Kitchener ei wrthdroi yn y Llys Apêl yn Llundain

Mae barnwyr wedi dyfarnu bod dyn o dde Cymru gafodd ei garcharu am geisio llofruddio 15 mlynedd yn ôl yn dioddef o salwch meddwl, ac ni ddylai fod wedi cael ei garcharu.

Fe wnaeth Matthew Kitchener, 34 oed o Borthcawl, ymosod ar Helen John-Hall ar ddiwrnod ei ben-blwydd yn 20 oed ym mis Awst 2002.

Roedd Ms John-Hall wedi cael ei thrywanu a'i thagu cyn i gymydog amharu ar yr ymosodiad.

Fe blediodd Kitchener yn euog yn Llys y Goron Caerdydd i gyhuddiad o geisio llofruddio ychydig fisoedd yn ddiweddarach, ac fe gafodd ei garcharu am oes.

Mae wedi bod dan glo ers hynny, mewn amryw o sefydliadau ar gyfer troseddwyr ifanc a charchardai, ac yn fwy diweddar mewn ysbytai iechyd meddwl.

Apêl

Ond ddydd Gwener, yn dilyn apêl gan ei gyfreithwyr, mae tri barnwr yn y Llys Apêl yn Llundain wedi dyfarnu na ddylai fod wedi cael ei yrru i garchar yn y lle cyntaf.

Clywodd y gwrandawiad bod Kitchener wedi treulio pum mlynedd dan glo yn 2007 pan gafodd pryderon eu codi am ei iechyd meddwl.

Cafodd ei asesu a'i symud i amodau mwy diogel, ble geisiodd ladd ei hun.

Ers hynny mae wedi cael ei gadw mewn ysbytai iechyd meddwl, er mwyn derbyn triniaeth.

'Anhwylder seicopathig'

Yn dilyn asesiadau, penderfynwyd bod gan Kitchener, sydd nawr yn defnyddio'r enw Jude Armel, "anhwylder seicopathig".

Dywedodd arbenigwyr ei bod yn debygol mai'r cyflwr wnaeth achosi'r ymosodiad digymhelliad ar Ms John-Hall.

Gan dderbyn ei apêl, dywedodd y barnwyr eu bod yn bendant bod Kitchener yn dioddef o'r anhwylder ar adeg yr ymosodiad.

Cafodd y ddedfryd o oes o garchar ei ddiddymu, gyda gorchymyn iechyd meddwl yn cymryd ei le, sy'n golygu y bydd Kitchener yn cael ei drin mewn ysbyty iechyd meddwl nes y bydd arbenigwyr yn penderfynu nad yw'n berygl i'r cyhoedd.