Adolygu dyfodol gwasanaethau iechyd a chymdeithasol

Ward Ysbyty

Nid yw gwasanaethau iechyd a chymdeithasol yng Nghymru yn gynaliadwy ar eu ffurfiau presennol, yn ôl panel o arbenigwyr.

Mae adroddiad interim sydd wedi ei gomisiynu gan Lywodraeth Cymru yn cynnwys panel sy'n adolygu dyfodol gwasanaethau iechyd a chymdeithasol.

Yn ôl yr adroddiad, mae'r boblogaeth o bobl hŷn yng Nghymru yn cynyddu'n gynt na rhannau eraill o'r DU, sy'n bygwth dyfodol gwasanaethau iechyd.

Mae'r panel o naw yn cael ei arwain gan y cyn brif swyddog iechyd yng Nghymru, Dr Ruth Hussey, ac mae'n amlinellu'r angen am newidiadau brys er mwyn ymateb i heriau sylweddol.

Yn ôl Dr Hussey, "mae 'na awch am newid", wrth i'r panel ddweud bod angen blaenoriaethu gofal ar gyfer y boblogaeth hyn.

Image caption Cyn brif swyddog iechyd Cymru, Dr Ruth Hussey sy'n arwain y panel o arbenigwyr

Mae'r adroddiad yn dangos bod canran y boblogaeth sydd dros 65 oed yn cynyddu'n gyflymach yng Nghymru nag yn unrhyw wlad arall ym Mhrydain, sy'n golygu mwy o straen ar wasanaethau.

Mae hyn yn bygwth dyfodol gwasanaethau cymdeithasol, meddai'r panel.

Yn ogystal mae prinder meddygon teulu, sy'n ei gwneud hi'n anodd symud gofal o'r ysbytai mawr yn nes at gartrefi cleifion.

Rhai o'r argymhellion:

  • Dim angen newidiadau strwythurol mawr, ond mae angen gwella gwasanaethau ar frys;
  • Angen blaenoriaethu gofal pobl hŷn;
  • Llwybr gyrfaol a sgiliau newydd i staff ac edrych ar brinder staff;
  • Angen i'r Gwasanaeth Iechyd gytuno ar ffordd effeithlon o gyflwyno'r argymhellion.

Mae'r adroddiad hefyd yn awgrymu y dylai gwasanaethau iechyd a chymdeithasol gydweithio'n agosach gyda'i gilydd.

Ond dydyn nhw ddim am weld adrefnu pellgyrhaeddol.

Yn hytrach, dylai enghreifftiau llwyddiannus lle mae gofal eisoes yn cael ei gynnig ar y cyd gael eu datblygu a'u hymestyn ledled y wlad.

Bydd adroddiad terfynol yn amlinellu'r prif argymhellion yn cael ei gyhoeddi yn ddiweddarach yn y flwyddyn.