'Angen gweithredu' ar ddiffyg £2.5m ysgolion Powys

Powys County Hall, Llandrindod Wells Image copyright Geograph/Oliver Dixon

Mae angen "gweithredu ar frys" i fynd i'r afael â'r diffyg o £2.5m yn ysgolion Powys, medd cabinet y cyngor.

Naw o ysgolion uwchradd y sir sy'n bennaf gyfrifol am y diffyg yn ôl y cyngor, ac maent wedi cadarnhau bod sefyllfa ariannol ysgolion cynradd y sir yn iachach.

Mae'r aelod sydd â chyfrifoldeb am faterion ariannol wedi dweud bod angen "mynd i'r afael â'r ddarpariaeth anghynaladwy bresennol".

O'r 34 o ysgolion sy'n wynebu diffygion ariannol, mae 17 wedi cyflwyno cynlluniau i ddelio gyda'r sefyllfa.

'Anawsterau sylweddol'

Mae ffigyrau sydd wedi'u darparu gan Gyngor Powys yn dangos bod:

  • Cyfanswm diffyg naw ysgol uwchradd yn y sir yn £2.6m, tra bod gan dair arall weddill cronnus o £288,000;
  • Cyfanswm o £1.44m yn weddill gan 58 ysgol gynradd, a diffyg o £340,000 gan y 23 ysgol arall;
  • Diffyg o £367,000 gan ddwy ysgol arbennig yn y sir, ond gweddill o £150,000 gan y drydedd.

O'r 34 o ysgolion gyda diffyg yn eu cyllidebau, mae 17 wedi cyflwyno cynlluniau sy'n dangos y byddent yn cael gwared ar y diffyg ariannol o fewn dwy flynedd.

Cafodd diffygion yr ysgolion hyn eu trwyddedu gan y cabinet.

Dywedodd y Dirprwy Arweinydd ac aelod cabinet yn gyfrifol am faterion cyllid, y Cynghorydd Aled Davies: "Rhaid i unrhyw gamau a gymerir fod yn seiliedig ar dystiolaeth ac mae'n rhaid darparu system ysgolion cynaliadwy ar gyfer y 10 i 20 mlynedd nesaf.

"Bydd angen i gynaliadwyedd ariannol fynd law yn llaw gyda rhagoriaeth addysgol."

Dywedodd yr aelod cabinet sy'n gyfrifol am addysg, y Cynghorydd Myfanwy Alexander bod "nifer sylweddol o ysgolion yn wynebu anawsterau sylweddol" a bod angen rhoi "her iddynt ond hefyd cymorth".

"Mae'n rhaid i ni ofyn a yw ein hysgolion wedi'u trefnu'n gywir, a ydynt yn cael eu rheoli'n gywir ac a oes ganddynt yr adnoddau cywir?"