Marwolaeth claf iechyd meddwl yn 'gyfreithlon'

Gorsaf Heddlu Canol Caerdydd Image copyright Lewis Clarke/Geograph
Image caption Cafodd y cwest ei gynnal yng Ngorsaf Heddlu Canol Caerdydd

Daeth cwest i'r casgliad bod claf iechyd meddwl wedi cael ei ladd yn gyfreithlon gan ddyn roedd e wedi ymosod arno.

Bu farw Khoung Lam, oedd â sgitsoffrenia, yng Nghaerdydd ym Mehefin 2015.

Clywodd y cwest ei fod wedi ymosod ar David Owen gyda gwregys, a bod y gwregys yn ddiweddarach wedi cael lapio am wddf Mr Lam.

Roedd Mr Lam wedi cael ei ryddhau o ysbyty am y diwrnod gyda goruchwyliwr pan fu farw.

Image copyright Wales news service
Image caption Roedd David Owen ar ei ffordd i dafarn pan ddigwyddodd yr ymosodiad

Roedd Mr Lam yn diodde' o broblemau iechyd meddwl hirdymor, a chafodd ei ddal yn Ysbyty'r Eglwys Newydd dan y ddeddf iechyd meddwl ym mis Mehefin 2015.

Ar y diwrnod fu farw, cafodd fynd i siopa gyda nyrs yn ei oruchwylio, ond rhedodd i ffwrdd. Cafodd ei weld yn ddiweddarach mewn archfarchnad, a dihangodd rhag yr heddlu yno.

Aeth Mr Lam wedyn i ardal goediog gerllaw, ble ymosododd ar Mr Owen gyda'i wregys.

Dywedodd Mr Owen wrth y cwest fod Mr Lam wedi rhoi'r gwregys am ei wddf yn yr ymosodiad, a'i fod wedi brwydro i ryddhau ei hun.

Unwaith y llwyddodd i dorri'n rhydd, rhoddodd y gwregys am wddf Mr Lam er mwyn ei wneud yn anymwybodol fel ei fod yn gallu dianc.

Rhedodd i'r archfarchnad i ffonio'r heddlu, ond erbyn iddyn nhw gyrraedd roedd Mr Lam wedi marw.

Cafodd Mr Owen ei arestio a'i holi ond chafodd o ddim ei gyhuddo.

'Amddiffyn ei hun'

Wedi'r cwest tair wythnos, daeth rheithgor i'r casgliad fod Mr Lam wedi cael ei ladd yn gyfreithlon.

Dywedodd y crwner bod David Owen wedi defnyddio grym "gyda'r gred onest a gwir ei fod yn amddiffyn ein hun rhag bygythiad presennol a go iawn".

Clywodd y cwest mai achos ei farwolaeth oedd "llewyg sydyn mewn dyn 42 oed gyda sgitsoffrenia ac anghysondeb ymddygiad diweddar, y defnydd o quetiapine wedi brwydr hir a phwysau ar y gwddf".