Rhybudd i gwmnïau bach am 'sioc' yn sgil Brexit

Cymru Ewrop

Gallai cwmnïau bach fod yn agored i "sioc yn sgil Brexit" oherwydd diffyg gweithredu ar ran Llywodraeth Cymru, yn ôl un AC Plaid Cymru.

Mae Steffan Lewis wedi cyhuddo gweinidogion o beidio ag ymgysylltu'n llawn gyda chwmnïau sydd ar y cyrion, tra bod y llywodraeth yn Iwerddon wedi cysylltu gyda mwy na 1,400 o fusnesau.

Mae Ysgrifennydd yr Economi, Ken Skates wedi rhybuddio busnesau Cymru i baratoi ar gyfer y "sefyllfa waethaf".

Ychwanegodd Mr Skates fod Brexit yn "rhan bwysig o drafodaethau rheolaidd gyda busnesau ledled Cymru".

'Gwarthus'

Bydd Mr Lewis, sy'n llefarydd Plaid Cymru ar faterion allanol, yn Kilkenny ar gyfer cyfarfod o Gynulliad Seneddol Prydain ac Iwerddon ddydd Llun.

Dywedodd fod atebion yr Ysgrifennydd Economi i gyfres o gwestiynau ysgrifenedig diweddar yn dangos fod gweinidogion Cymru "yn cerdded yn ddiarwybod i gyfeiriad Brexit", ac yn gadael cwmnïau bach a chanolig eu maint i lawr.

"Mae 67% o allforion Cymru yn mynd i weddill yr UE, gyda chyfran sylweddol o allforion yn dod o fusnesau bach a chanolig yng Nghymru," meddai.

"Mae'n warthus bod y llywodraeth Wyddelig wedi ymgysylltu â dros 1,400 o gwmnïau, ac mai dim ond efo'r prif gwmnïau y mae Llywodraeth Cymru wedi llwyddo i ymgysylltu'n llawn â nhw.

"Mae hyn yn gadael busnesau bach a chanolig yng Nghymru yn agored i sioc Brexit."

Image caption Mae Steffan Lewis yn dweud fod cwmnïau "angen cymorth drwy'r cyfnod anodd hwn"

Dywedodd Mr Lewis nad yw Mr Skates yn "gallu darparu data ar faint o fusnesau y mae Llywodraeth Cymru wedi siarad â nhw er mwyn rhoi cefnogaeth Brexit, neu faint o gwmnïau o Gymru fydd fwyaf agored i effaith Brexit".

Mae Mr Lewis hefyd wedi cyhuddo'r Ysgrifennydd Economi o "aros yn ei unfan", ac mae'n galw am "raglen ymgysylltu ar raddfa lawn".

"Mae Llywodraeth Cymru yn gamblo gydag economi Cymru a dyfodol ein cenedl," ychwanegodd.

Trafodaethau

Mewn ateb ysgrifenedig at Mr Lewis dywedodd Mr Skates: "Rydyn ni wedi gwneud ymdrechion cryf i ddeall goblygiadau Brexit ar draws busnesau yng Nghymru a'r UE, ac mae'r broses yn rhan bwysig o'n trafodaethau rheolaidd gyda busnesau ledled Cymru.

"Oherwydd y dull eang hwn, nid ydym yn casglu data ar nifer y busnesau rydym yn ymgysylltu â hwy ar y pwnc penodol hwn.

"Fodd bynnag, rydym ar hyn o bryd yn gwneud gwaith ymgysylltu wedi'i dargedu gyda chwmnïau rhanbarthol ac mae ein rhwydwaith yn helpu i fireinio a thargedu ein cefnogaeth wrth symud ymlaen.

Ychwanegodd: "Os bydd angen unrhyw gymorth wedi'i dargedu a'i anelu at faterion yn ymwneud â Brexit yn unig, fe fydd hynny yn dod yn gliriach yn y man."