Cymry ar y sgrîn

Fel ddywedodd Harold Lowe, cymeriad Ioan Gruffydd yn Titanic...."Wnaethon ni aros yn rhy hir...." cyn gwneud yr erthygl hon
Image caption Ioan Gruffudd yn chwarae rhan Harold Lowe yn 'Titanic'

Mae hi'n ugain mlynedd eleni ers i Ioan Gruffudd bortreadu'r Cymro Harold Lowe yn y ffilm 'Titanic'.

Un o'r Bermo oedd Lowe a aeth i'r môr yn 14 oed gan ddringo drwy'r rhengoedd i ddod yn bumed swyddog ar y Titanic.

Pan darodd y llong y mynydd iâ, roedd Lowe yn cysgu. Ond unwaith iddo ddeffro, aeth ati i helpu i lenwi'r badau achub gyda merched a phlant, yn ôl y drefn ar y pryd. Cymerodd reolaeth o fad achub rhif 14, a'i rwyfo i ddiogelwch, ryw 150 llath o'r llong.


'Dai' Donovan - Pride

Image caption Dyw David Donovan ddim yn chwerthin am ben acen Paddy Considine

Oeddech chi'n gwybod bod nifer o'r cymeriadau yn Pride yn seiliedig ar unigolion go iawn? Mae'r ffilm yn olrhain y berthynas annisgwyl ddatblygodd rhwng grŵp o lowyr o dde Cymru ac ymgyrchwyr hawliau pobl hoyw o Lundain yn ystod Streic Fawr 1984/85. Ar y pryd roedd 'Dai', sy'n cael ei botreadu gan Paddy Considine, yn löwr.

Mae 'Dai' yn dal i fod yn weithgar gydag undebau - mae David Donovan, ei enw llawn, yn drefnydd undeb darlledu BECTU yng Nghymru

Hyd y gwyddon ni roedd e'n eithaf hapus gyda'i bortread yn y ffilm. Ond yr acen? Penderfynwch chi!

Roedd cyn Aelod Seneddol Dwyrain Abertawe Siân James (Jessica Gunning) hefyd yn ymddangos yn y ffilm. Fe fuodd hi'n hel atgofion am ei rôl fel ymgyrchwraig yn y cyfnod ac am ei phortead yn y ffilm gyda Cymru Fyw nôl yn 2015.


Lloyd George: The Life & Times of David Lloyd George

Image caption Lloyd George fel plentyn, wedi'i bortreadu gan y Prifardd Tudur Dylan Jones

Fe gynhyrchodd BBC Cymru gyfres deledu boblogaidd yn olrhain hanes y cyn Brif Weinidog David Lloyd George nôl yn 1981.

Mae'n bosib i rai ohonoch gofio'r actor Phillip Madoc yn chwarae rhan y gwleidydd yn oedolyn, ond ydych chi'n cofio pwy oedd yn chwarae Dewin Dwyfor yn blentyn? Neb llai na'r Prifardd Tudur Dylan. Mae'n debyg fod Lloyd George wedi bod yn llysenw poblogaidd arno tra roedd yn y coleg a thu hwnt. Does ryfedd nad ydyn ni wedi ei weld wedyn mewn dramâu ar y teledu.


Shirley Bassey: Shirley

Image copyright BBC/DCD Media/Laurie Sparham
Image caption Ruth Negga wnaeth chwarae rhan y gantores yn 2011

Actores gyda thad o Ethiopia a mam o'r Iwerddon gafodd ei dewis i bortreadu'r gantores o Tiger Bay, Shirley Bassey.

Roedd Ruth Negga, oedd yn adnabyddus fel un o gymeriadau'r ddrama deledu Misfits yn nerfus iawn cyn derbyn y rhan, yn ôl erthygl ar wefan BBC Wales News pan gafodd y ffilm ei rhyddhau yn 2011.

"Mae ei llais [Bassey] mor unigryw a phwerus, a dwi ddim y gantores orau yn y byd, felly roeddwn yn gorfod gwrando arni'n canu'n uchel iawn o uchelseinyddion er mwyn ceisio dal ysbryd ei pherfformiad, gan fod hi bron yn amhosibl ail-greu ei llais."

Ac wrth gwrs, yn ogystal â'r canu, roedd rhaid meistroli acen arbennig Tiger Bay hefyd:

"Wnes i gael hi'n anodd iawn atgynhyrchu acen Tiger Bay. Roedd rhaid i mi wrando ar oriau ac oriau o dapiau, ac er mod i'n hanner Gwyddeles ac o gefndir Celtaidd, ro'dd e'n dal yn anodd. Fi wedi gwneud fy ngorau, a gobeithio'i fod yn ddigon da."


Tommy Cooper: Not Like That, Like This

Image caption Yr actor David Threlfall fel y Cymro, Tommy Cooper

Os ydych chi erioed wedi bod i Gaerffili, yna efallai y byddwch wedi gweld gyferbyn â'r castell, gerflun i un o enwogion y dref, y digrifwr a'r consuriwr Tommy Cooper.

Cafodd Tommy ei eni yn 19 Stryd Llwyn Onn, Caerffili, ond mi symudodd y teulu i Gaerwysg pan oedd yn dair oed.

Roedd y ffaith fach yma'n hynod bwysig i'r actor David Threlfall gan nad oedd yn rhaid iddo feistroli acen Caerffili ar gyfer portreadu Cooper yn y ffilm Not Like That, Like This yn 2014. Nid ei fod yn ddiog cofiwch, fel y cymeriad arall lliwgar hwnnw mae e'n enwog am ei borteadu, Frank Gallagher o Shameless.

Roedd e'n bortread meistrolgar. A dweud y gwir, ar brydiau roedd hi'n hawdd anghofio nad Tommy Cooper oedd yna!