Rhybudd undeb am lai o injans tân yn y gogledd

Injan dân
Image caption Wrecsam yw'r unig orsaf dân yn y gogledd sydd â thair injan dân - dwy llawn amser, un rhan amser

Gallai atgyfodi hen gynllun i gael llai o injans tân yn y gogledd olygu bod diffoddwyr yn gorfod torri rheolau diogelwch, yn ôl undebau.

Roedd Awdurdod Tân ac Achub Gogledd Cymru yn bwriadu cael gwared ag un injan yn Wrecsam, ond cafodd y cynllun ei roi o'r neilltu ym mis Mawrth.

Dyw'r awdurdod newydd sydd yn ei le ers yr etholiadau lleol heb ddiystyru atgyfodi'r cynllun wrth iddyn nhw lunio'u trefniant ariannol ar gyfer y tair blynedd nesa'.

Dywedodd un o uwch swyddogion Gwasanaeth Tân ac Achub Gogledd Cymru mai "dewis olaf" fyddai toriadau.

Cynllun i arbed £1m

Ar hyn o bryd, does dim cynllun i leihau nifer yr injans tân yn y gogledd, ond fe allai hynny newid os ydy'r awdurdod newydd yn bwrw ymlaen â chynlluniau i arbed £1m erbyn 2021.

Yn ôl Cerith Griffiths o Undeb y Frigâd Dân, fe fyddai colli injan llawn amser yn Wrecsam yn gorfodi diffoddwyr i dorri rheolau diogelwch er mwyn achub bywydau.

Mae rheolau'r gwasanaeth tân yn pennu faint o griwiau ddylai ddelio â digwyddiad arbennig. Mewn achos o dân mewn tŷ, er enghraifft, mae angen dwy injan.

Image caption Dywedodd Cerith Griffiths y byddai colli injan llawn amser yn gorfodi diffoddwyr i dorri rheolau diogelwch

Yn ôl Mr Griffiths fe fyddai cwtogi nifer yr injans yn gorfodi diffoddwyr i ddewis rhwng disgwyl a mynd mewn i adeilad sy'n llosgi heb gymorth.

"Pan 'dych chi'n edrych ar Grenfell yn Llundain, fe dorrodd diffoddwyr pob math o reolau yno. Os dyw'r ail injan ddim yno, ddylen ni ddim mynd mewn i'r lle," meddai.

"'Dyn ni wedi gweld bod diffoddwyr yn barod i wthio'r ffiniau i achub rhywun. Os 'dych chi'n disgwyl hanner awr am yr ail injan, mae hynny'n amser hir mewn sefyllfa lle mae pob eiliad yn cyfri', ac mae hynny'n amser hir os 'dych chi'n sownd.

"Mae'n risg i fywydau diffoddwyr ac yn berygl i'r cyhoedd."

Image caption Roedd gwrthwynebiad yn lleol i'r cynllun gwreiddiol i gael gwared ag un o gerbydau tân Wrecsam

Cafodd y cynlluniau gwreiddiol i gael gwared ag un o gerbydau tân Wrecsam a swyddi 24 o ddiffoddwyr eu rhoi o'r neilltu ym mis Mawrth yn dilyn gwrthwynebiad gan y cyhoedd.

Dyma'r unig orsaf yn y gogledd sydd â thair injan - dwy llawn amser ac un rhan amser.

Aros 'mymryn yn hirach'

Dywedodd Dirprwy Brif Swyddog Tân Gwasanaeth Tân ac Achub Gogledd Cymru, Dawn Docx, bod y gwasanaeth yn ceisio arbed arian heb effeithio ar swyddi rheng flaen.

Ond os ydy'r awdurdod yn penderfynu bod angen gwneud arbedion mawr, gallai olygu bod angen tynnu un injan yn ôl o un o orsafoedd yr ardal.

Mae'n cyfadde' y gallai hynny olygu bod diffoddwyr yn disgwyl "mymryn yn hirach" am gymorth, a byddai hynny'n gorfodi'r diffoddwr i ddewis rhwng aros am gefnogaeth neu fynd mewn i adeilad.

"Dwi ddim eisiau rhoi'r argraff bod diffoddwyr tân profiadol eisiau hyn," meddai.

"Ond os fyddwn ni mewn sefyllfa lle nad oes modd dod â dau ben llinyn ynghyd o ran y gyllideb, yna fe allai'r awdurdod ystyried hynny fel opsiwn".

Mae'r disgwyl i'r awdurdod gyhoeddi cyllideb ddrafft ym mis Tachwedd.