Y Lanterne Rouge i Luke Rowe yn y Tour de France

Luke Rowe Image copyright Getty Images

Roedd Team Sky yn dathlu ar y Champs-Élysées ddydd Sul wrth i Chris Froome ennill y Tour de France am y trydydd tro, ond anrhydedd go wahanol sydd i un aelod o'r tîm, y Cymro Luke Rowe.

Bydd y gŵr 27 oed o Gaerdydd yn derbyn gwobr answyddogol y Lanterne Rouge, a hynny am ddod yn olaf yn y ras.

Fe wnaeth Rowe orffen yn y 167ain safle, gyda chyfanswm amser o 90 awr a 56 munud - dros bedair awr a hanner yn arafach na Froome.

Yn wahanol i chwaraeon eraill ble mae dod yn olaf yn cael ei weld fel methiant, mae enillydd y Lanterne Rouge yn cael parch am ei fod yn cydnabod rôl y domestique - y seiclwyr sy'n rasio gydag un nod yn unig, helpu arweinydd y tîm.

Mae Rowe wedi treulio'r rhannau helaeth o'r Tour eleni ar flaen y peloton - rôl flinedig - i helpu Team Sky gadw rheolaeth o'r ras.

Image copyright Reuters
Image caption Helpu Chris Froome i ennill y Tour oedd unig gyfrifoldeb Luke Rowe

Ond dyw dod yn olaf ddim yn gamp mor hawdd ac y mae hi'n ymddangos chwaith.

Mae terfyn amser ar bob cymal, ac mae'n rhaid i'r seiclwyr orffen o fewn amser penodol i enillydd y cymal neu gael eu gyrru adref.

Mae 31 wedi gorfod tynnu allan o'r ras eleni - saith o'r rheiny am eu bod wedi methu cyrraedd diwedd cymal cyn y terfyn amser.

Mae'r enw Lanterne Rouge yn deillio o'r lamp goch oedd yn arfer bod ar gefn y cerbyd olaf ar drenau, ac mae'r anrhydedd yn dyddio 'nôl i ddechrau'r Tour de France cyn y Rhyfel Byd Cyntaf.

Does dim gwobr na chrys swyddogol, oni bai am lamp papur sy'n cael ei roi iddo ar ddiwedd y ras gan ffotograffwyr sydd eisiau llun.

Damwain ar y cymal cyntaf

"Dyma'r Tour anoddaf hyd yma," meddai Rowe.

"Fe gefais i ddamwain ar y cymal cyntaf, torri asen, taro fy mhen - tipyn o ysgytwad."

Gallai Rowe fod wedi tynnu allan yn dilyn hynny, ond roedd yn benderfynol o helpu Froome i ennill ym Mharis.

Image copyright Getty Images
Image caption Golygfa gyfarwydd ar y Tour eleni - Luke Rowe ar flaen y peloton

"Dy'ch chi byth eisiau mynd adref yn gynnar o ras, ond roedd 'na amseroedd ble roeddwn i mewn trafferth, roedd 'na adegau anodd," meddai.

"Ond pan mae gennych chi'r crys melyn yn y tîm, a'r person rwy'n credu yw'r seiclwr gorau yn y byd, rydych chi mewn safle ble mae'n rhaid i chi ei amddiffyn.

"Roeddwn i'n gwybod bod gen i rôl i'w chwarae ac fe wnes i frwydro a'i wneud o.

"Mae hi wedi bod yn eithaf neis o ran cyflawniad personol i fod yma, i'w gwneud hi i Baris."

Fe wnaeth y Cymro arall yn y ras, Geraint Thomas, greu ychydig o hanes cyn iddo orfod tynnu allan yn dilyn damwain ar y nawfed cymal.

Ef yw'r Cymro cyntaf erioed i wisgo'r crys melyn, ac fe wnaeth hynny am bedwar cymal ar ôl ennill y ras yn erbyn y cloc ar y diwrnod cyntaf.