'Tanfuddsoddi' mewn gwasanaethau anhwylderau bwyta

Pwyso Image copyright Getty Images

Mae ymchwiliad gan BBC Cymru wedi darganfod bod llai yn cael ei wario ar wasanaethau i drin pobl gydag anhwylderau bwyta yng Nghymru nag yn Lloegr.

Dywedodd elusen salwch bwyta mwyaf y DU, Beat, bod pobl Cymru sy'n dioddef yn "haeddu gwell".

Yn ôl Llywodraeth Cymru maen nhw'n gwario mwy ar wasanaethau iechyd meddwl nac ar unrhyw ran arall o'r GIG.

Daw wedi i'r dyfarnwr Nigel Owens ddatgelu ei fod yn parhau i frwydro yn erbyn bwlimia hyd heddiw.

£250,000 o'i gymharu â £30m

Mae Llywodraeth Cymru yn gwario £250,000 y flwyddyn ar wella gofal i blant ac yn rhoi £1m arall i wasanaethau arbenigol ar gyfer oedolion.

Ond yn Lloegr mae £30m yn cael ei wario ar wasanaethau plant yn unig.

Fe wnaeth BBC Cymru ddarganfod bod dau o fyrddau iechyd Cymru ddim yn cadw cofnod o nifer y bobl sy'n cael eu hasesu am anhwylderau bwyta.

Bydd Owens yn edrych ar y nifer cynyddol o fechgyn a dynion sy'n cael triniaeth fel rhan o raglen Week In Week Out nos Lun.

'Mwy o flaenoriaeth'

Dywedodd Ysgrifennydd Iechyd Cymru, Vaughan Gething bod angen i fyrddau iechyd fod yn ymwybodol o faint o bobl sydd angen help.

Ychwanegodd nad oedd y gwariant ar iechyd meddwl yn Lloegr wastad wedi mynd i'r gwasanaeth yn uniongyrchol.

Dywedodd prif weithredwr Beat, Andrew Radford: "Y pryder mwyaf ry'n ni'n clywed am Gymru yw tanfuddsoddiad, yn enwedig o'i gymharu â Lloegr.

"Mae pobl sy'n dioddef o anhwylderau bwyta yng Nghymru yn haeddu gwell na'r hyn y maen nhw'n ei dderbyn, ac maen nhw'n haeddu mwy o gyllid ar gyfer adnoddau a mwy o flaenoriaeth ar gyfer eu problemau."

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Nigel Owens yn trafod ei frwydr gyda bwlimia

Fel rhan o'r rhaglen mae'r Owens yn datgelu ei fod wedi dioddef o anhwylder bwyta bwlimia nerfosa am y 27 mlynedd diwethaf, a'i fod yn parhau i frwydro yn ei erbyn.

"Fi wedi siarad am ddelio â bwlimia yn y gorffennol ond dydw i erioed wedi datgelu fy mod yn parhau i ddioddef gydag anhwylder bwyta hyd heddiw," meddai.

Dywedodd bod y cyflwr wedi dechrau pan oedd yn isel am ei fod yn teimlo bod yn rhaid iddo guddio'r ffaith ei fod yn hoyw.

"We'n i hefyd dros fy mhwysau - tua 16 stôn a hanner," meddai.

"Yn fy llygaid i we'n i'n ordew ac yn meddwl na fyddai unrhyw un yn fy ngweld i fel deniadol tra we'n i'n dew.

"Felly fe wnes i ddechre' gwneud fy hunan yn sâl."

Image caption Fe wnaeth Nigel Owens droi at ddyfarnu yn 16 oed ar ôl penderfynu nad oedd am ei gwneud hi'n broffesiynol fel chwaraewr

Llwyddodd i gael y gorau o'r salwch tua 10 mlynedd yn ôl, ond fe ddychwelodd yn 2015 wrth iddo gyrraedd pinacl ei yrfa - dyfarnu ffeinal Cwpan Rygbi'r Byd.

"Wrth i mi gerdded ar y cae y diwrnod hwnnw, byddai neb wedi credu 'mod i'n brwydro yn erbyn y ffaith bod y bwlimia yn dychwelyd," meddai.

Mae wedi llwyddo i ddod â'r anhwylder dan fwy o reolaeth erbyn heddiw, ond mae'n dal i ddioddef.

"Efallai bydd yn digwydd dwywaith mewn wythnos, ac yna dim byd am fisoedd," meddai.

"Wy'n gwybod ei fod yn gwneud mwy o ddrwg na da, felly pam ydw i'n parhau i'w wneud o bryd i bryd? Sai'n gwybod."

Image copyright Getty Images
Image caption Dywedodd Owens ei fod yn brwydro yn erbyn bwlimia adeg ffeinal Cwpan Rygbi'r Byd yn 2015

Mae anhwylderau bwyta yn achosi mwy o farwolaethau nag unrhyw gyflwr iechyd meddwl arall, ac yr amcangyfrif yw ei fod yn effeithio ar 1.6 miliwn o bobl yn y DU - 400,000 o'r rheiny'n fechgyn a dynion.

"Byddwn yn annog unrhyw un sy'n dioddef i wneud rhywbeth - ceisio cael cyngor proffesiynol, dweud wrth bobl amdano, peidio ei guddio, peidio dweud celwydd amdano," meddai.

"Mae hynny'n gam cyntaf grêt."

Week In Week Out, Nigel Owens: Bulimia and Me, BBC One Wales, 20:30nos Lun, 23 Gorffennaf.

Straeon perthnasol