Ffracio: Cyhuddo comisiynydd heddlu o 'gamddefnyddio pŵer'

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Mae Arfon Jones yn cwestiynu ai lle Heddlu Gogledd Cymru yw "plismona fel swyddogion diogelwch" ar safleoedd ffracio yn Lloegr

Mae Comisiynydd Heddlu a Throsedd y gogledd wedi gwadu ei fod wedi gorfodi'r llu i roi'r gorau i anfon swyddogion i brotest ffracio yn Sir Gaerhirfryn.

Cyfaddefodd Arfon Jones fodd bynnag ei fod wedi gwneud ei farn gwrth-ffracio yn glir, gan ychwanegu y gallai fod wedi bod yn "ffactor".

Mae Mr Jones wedi cael ei gyhuddo gan ymgyrchwyr o blaid ffracio o "gamddefnyddio pŵer" wrth roi pwysau ar yr heddlu i wneud y penderfyniad.

Roedd Heddlu'r Gogledd wedi bod yn anfon un sarsiant a chwe chwnstabl i'r brotest, a hynny er mwyn cynorthwyo'r llu lleol yn eu hymdrechion plismona.

'Camddefnyddio pŵer'

Dywedodd grŵp ymgyrchu Backing Fracking ei bod hi'n amhriodol i Mr Jones ymyrryd yn y mater gan ei fod wedi protestio yn erbyn ffracio yn y gorffennol.

"Mae'n warthus fod Mr Jones yn meddwl y gall ddefnyddio ei benodiad gwleidyddol i geisio israddio ymateb yr heddlu i'r protestio dyddiol yn erbyn ffracio yn Sir Gaerhirfryn, yn enwedig gan ei fod yn gwrthwynebu echdynnu nwy siâl," meddai llefarydd ar ran y grŵp.

"Dyna union ddiffiniad ffrindgarwch a chamddefnyddio pŵer.

"Dychmygwch y banllefau o brotest petai'r gwrthwyneb yn wir - fyddai pobl falch gogledd Cymru byth yn goddef y peth petaen nhw'n credu bod Comisiynydd Heddlu a Throsedd Sir Gaerhirfryn yn ymyrryd ym materion eu llu heddlu nhw."

Ond mae Mr Jones o Blaid Cymru, gafodd ei ethol i'r swydd yn 2016, wedi mynnu fod hawl ganddo i "siarad fy marn" fel gwleidydd etholedig.

"Mae'r penderfyniad gweithredol i anfon adnoddau at Heddlu Sir Gaerhirfryn yn un i Heddlu Gogledd Cymru, nid i mi," meddai.

Ychwanegodd: "Ydi hi'n iawn eu hanfon nhw i Sir Gaerhirfryn pan mae trethdalwyr gogledd Cymru yn disgwyl iddyn nhw fod yma?

"Cwestiwn arall yw, a ddylai plismyn gael eu defnyddio fel swyddogion diogelwch ar gyfer cwmnïau anferth, a hynny heb fod yn cyfrannu at y gost?"

'Nid y prif reswm'

Ar hyn o bryd mae Llywodraeth Cymru wedi gosod moratoriwm ar ffracio - proses o dyllu i'r ddaear a phwmpio hylif i mewn yno er mwyn echdynnu nwy neu olew.

Roedd hynny, meddai Mr Jones, yn codi cwestiynau ynglŷn ag "a ddylai heddlu Cymru fynd i helpu gyda phrotest ffracio pan mae'n rhywbeth sydd wedi ei wahardd yng Nghymru".

Cyfaddefodd ei bod hi'n bosib fodd bynnag fod ei farn bersonol wedi dylanwadau rhywfaint ar benderfyniad y llu.

"Byddai'n rhaid i chi ofyn hynny [i Heddlu'r Gogledd]. Allai ddychmygu ei fod o'n ffactor, ond dwi'n meddwl mai'r prif reswm yw'r galw ar adnoddau Heddlu Gogledd Cymru yn enwedig yn ystod misoedd yr haf."

Image copyright PA
Image caption Mae ffracio yn dechneg dadleuol, gyda rhai'n dweud y byddai'n lleihau prisiau olew a nwy, ac eraill yn dweud y byddai'n niweidio'r amgylchedd

Wrth esbonio'r penderfyniad i dynnu swyddogion yn ôl, dywedodd dirprwy prif gwnstabl Heddlu'r Gogledd, Gareth Pritchard eu bod yn "aml yn cefnogi cydweithwyr ar draws y rhanbarth pan allwn ni a phan gawn ni gais".

"Fel llu, rydyn ni hefyd yn elwa o'u cymorth nhw a dyw hi ond yn iawn ein bod ni, pan allwn ni, yn ad-dalu hynny."

Ychwanegodd fod gofynion uchel ar Heddlu'r Gogledd dros yr haf yn golygu nad oedd modd iddyn nhw barhau i ddarparu'r gefnogaeth.

"Mae ein cydweithwyr yn Heddlu Sir Gaerhirfryn yn ymwybodol ac yn deall y penderfyniad," meddai.