Homoffobia pêl-droed yn 'perthyn i'r oesoedd tywyll'

Gareth Thomas

Mae pêl-droed yn wynebu'r risg o fod yn "rhywbeth sy'n perthyn i'r oesoedd tywyll" oni bai fod mwy yn cael ei wneud i fynd i'r afael â homoffobia yn y gêm, medd cyn-gapten rygbi Cymru Gareth Thomas.

Fe gyhoeddodd Thomas ei fod yn hoyw yn 2009 ar ôl cuddio ei rywioldeb am flynyddoedd.

Fe wnaeth gyfaddef ei fod wedi bod yn agos at ladd ei hun ar ôl i'w wraig Jemma ei adael pan ddywedodd y gwir wrthi.

Dywedodd Thomas, oni bai fod homoffobia mewn pêl-droed yn cael ei "blismona mor llym â hiliaeth, yna bydd y broblem wastad yn bodoli".

Mae'r cyn-chwaraewr y Gleision yn edrych yn fanwl ar y mater mewn rhaglen ddogfen ar gyfer BBC Cymru.

'Dim wedi newid'

Does dim un chwaraewr pêl-droed proffesiynol ym mhedair adran uchaf Lloegr wedi dweud yn agored ei bod yn hoyw ers cyn-ymosodwr Norwich, Justin Fashanu yn 1990.

Fe laddodd ei hun yn 1998.

Yn 2012 fe wnaeth Amal Fashanu, nith Justin, raglen ddogfen ar y mater ac mae Thomas wedi ei holi am y sefyllfa erbyn hyn.

"Yn y pum mlynedd diwethaf, o siarad â hi, does dim o gwbl wedi newid," meddai.

Image caption Justin Fashanu yw'r unig chwaraewr erioed ym mhedair adran uchaf Lloegr i ddweud yn agored ei fod yn hoyw

Yn y blynyddoedd diwethaf, fe ddatgelodd cyn-chwaraewr Aston Villa, Thomas Hitzlsperger, a Robbie Rogers, sy'n chwarae i LA Galaxy, eu bod yn hoyw.

Roedd Hitzlsperger wedi ymddeol pan gyhoeddodd ei fod yn hoyw, ac roedd Rogers yn ei chwarae yn America ar ôl gadael cynghreiriau Lloegr.

Yn 2015, fe ddywedodd 2% o ddynion yn y DU eu bod yn hoyw neu ddeurywiol.

Ond does dim un o'r tua 5,000 o bêl-droedwyr proffesiynol wedi dod allan yn gyhoeddus fel person hoyw.

Dywedodd Thomas nad yw cyrff llywodraethu'r gamp wedi gwneud digon "i greu amgylchedd ar gyfer chwaraewyr i deimlo fel y gallant fod yn nhw eu hunain".

Er bod ymdrechion mawr wedi'u gwneud i fynd i'r afael â hiliaeth, dywedodd Thomas nad yw homoffobia yn cael ei drin o ddifrif.

'Angen plismona llym'

Yn ystod y rhaglen mae'n siarad â stiward a oedd wedi taflu cefnogwr allan o gae am ddefnyddio iaith hiliol, ac fe ofynnodd iddo a fyddai wedi gwneud yr un peth petai'r cefnogwr wedi defnyddio iaith homoffobaidd.

Dywedodd mai "go brin y byddai wedi ei daflu allan o'r cae".

Image copyright Getty Images
Image caption Fe ddatgelodd Robbie Rogers, sy'n chwarae i glwb LA Galaxy, ei fod yn hoyw ar ôl gadael cynghreiriau Lloegr

Tra bod y rhai sy'n ymwneud a'r gêm wedi cefnogi ymdrechion i gael gwared ar hiliaeth o bêl-droed, mae Thomas yn credu y byddai'n anodd dod o hyd i chwaraewyr fyddai yn fodlon "siarad yn agored yn erbyn homoffobia" am nad ydyn nhw eisiau i bobl feddwl eu bod nhw ei hunain yn hoyw.

Mae'n credu fod rhaid i newid ddod gan rai sydd ar frig y gêm.

"Oni bai eu bod yn awyddus i weld pêl-droed yn cael ei adael ar ôl yn yr oesoedd tywyll, yna mae'n rhaid iddo [wella]," meddai.

"Ond nes bod plismona yn digwydd i raddau mor llym â hiliaeth, yna bydd bob amser yn broblem."

Alfie v Homophobia: Hate in the beautiful game, BBC One Wales, 21:00 nos Iau, 27 Gorffennaf.