Carcharorion yng Nghaerdydd wedi creu dyfais ffrwydrol

Carchar Caerdydd

Mae hi wedi dod i'r amlwg fod pedwar dyn wedi eu harestio ar ôl ceisio gwneud dyfais ffrwydrol yng ngharchar Caerdydd.

Fe ddaeth y digwyddiad ar 15 Mehefin i sylw'r awdurdodau wedi i weithiwr yn y carchar gysylltu ag AC Gorllewin De Cymru, Bethan Jenkins.

Ar ddiwrnod y digwyddiad dywedodd Heddlu De Cymru fod potel yn cynnwys hylif anhysbys wedi "ffrwydro a llithro ar hyd y llawr".

Mae tri o'r dynion yn parhau i fod dan ymchwiliad, a fydd y pedwerydd dyn ddim yn wynebu camau pellach.

'Dim cymhelliad terfysgol'

Fe anfonodd y Gweinidog Carchardai, Sam Gyimah lythyr at Ms Jenkins yn cadarnhau'r digwyddiad.

Roedd y llythyr yn dweud fod cyfarwyddwr y carchardai sector cyhoeddus yn ne Cymru'n fodlon fod mesurau yn eu lle i atal hyn rhag digwydd eto.

Ychwanegodd y llythyr nad oedd lle i gredu bod cymhelliad terfysgol i'r digwyddiad.

Image caption Dywedodd Bethan Jenkins fod angen edrych a oedd lefelau staffio yn ddigonol i atal rhywbeth o'r fath rhag digwydd eto

Mewn llythyr arall, dywedodd Ms Jenkins: "Cefais wybod gan yr aelod staff fod carcharorion wedi gwneud dyfais ffrwydrol allan o ddeunydd gwynnu te, sy'n llosgi'n hawdd.

"Rwy'n deall fod y ddyfais wedi cael ei hatal rhag ffrwydro yn yr achos hwn, ond bod staff yn dibynnu ar ymddygiad carcharorion i osgoi digwyddiad difrifol fel hyn.

"Cefais wybod, petaen nhw'n gwrthryfela, y gallen nhw gymryd drosodd mewn llai na 10 munud, a bod hyn wedi bron â digwydd yn ddiweddar.

"Awgrymodd yr aelod staff eu bod hefyd yn brin iawn o staff, a'u bod felly'n poeni na fydden nhw'n gallu ymateb yn ddigonol i ddigwyddiad brys."

Fe wnaeth Ms Jenkins gwestiynu lefelau staffio ar y safle a gofyn a fyddai mwy o gefnogaeth yn cael ei roi i Garchar Caerdydd o ganlyniad i'r digwyddiad.

Digwyddiad 'bychan'

Wrth ymateb, dywedodd Mr Gyimah fod 165 o swyddogion a 35 o staff gweithredol yng Ngharchar Caerdydd ar hyn o bryd, sydd 18 yn brin o'r targed staffio.

Daeth cadarnhad o'r digwyddiad gan y Gweinidog Cyfiawnder, a ddywedodd nad oedd carcharorion na staff wedi eu hanafu.

Ychwanegodd llefarydd: "Cafodd y mater ei gyfeirio at yr heddlu a fyddai hi ddim yn briodol i wneud sylw pellach ar hyn o bryd."

Dywedodd Heddlu'r De fod y digwyddiad yn un "bychan".