Dadorchuddio plac newydd i Hedd Wyn yn Fflandrys

Hedd Wyn
Image caption Yr Archdderwydd Geraint Llifon yn dadorchuddio plac newydd i Hedd Wyn

Mae plac newydd wedi cael ei ddadorchuddio yn Fflandrys i nodi can mlynedd ers lladd y bardd Hedd Wyn ym Mrwydr Passchendaele.

Cafodd Ellis Humphrey Evans ei ladd ar ddiwrnod cyntaf y frwydr ar 31 Gorffennaf 1917.

Cafodd y plac yn Hagebos, Langemark ei ddadorchuddio gan yr Archdderwydd Geraint Lloyd Owen.

Dywedodd fod y profiad yn "un hynod emosiynol". Roedd oddeutu mil o bobl yn bresennol yn y seremoni ddydd Sul - nifer ohonynt o Gymru.

Image caption Roedd Alwyn Bevan, arweinydd Côr Rygbi Gogledd Cymru, ymhlith y rhai a fu'n gosod torch

Cafodd y plac ei roi gan Gôr Rygbi Gogledd Cymru ac fe fuon nhw yn canu nifer o emynau yn y gwasanaeth. Roedd y canwr Rhys Meirion hefyd yn canu, a Chôr Meibion Prysor o Drawsfynydd - man genedigol Hedd Wyn.

Yn ogystal cafodd torch ei gosod o dan y plac gan Alwyn Bevan, arweinydd Côr Rygbi'r Gogledd.

Dywedodd ei bod yn bwysig fod y genhedlaeth iau yn ymwybodol o hanes y gorffennol.

"Mae cadw enw Hedd Wyn yn fyw yn helpu hyn," ychwanegodd.

Image caption Cofeb gan un o ddisgyblion Ysgol Bro Hedd Wyn
Image caption Aelodau o Gôr Meibion Prysor yn gosod cofebau wedi eu gwneud gan blant Ysgol Bro Hedd Wyn

Bu Côr Meibion Prysor hefyd yn gosod cofebau wedi eu gwneud gan blant Ysgol Bro Hedd Wyn. Maen nhw'n ymweld â 22 o feddau dros y penwythnos.

Ddydd Llun bydd gwasanaeth yn cael ei gynnal wrth fedd Hedd Wyn a'r bardd Gwyddelig Francis Ledwidge yn Artillery Wood, ac yn ddiweddarach bydd gwasanaeth cenedlaethol yn cael ei gynnal ger y gofeb Gymreig yn Fflandrys yng nghwmni'r Prif Weinidog Carwyn Jones a'r Tywysog Charles.

Yn ôl cadeirydd Cymru'n Cofio, Yr Athro Deian Hopkin, mae cofio diwrnod cyntaf Trydedd Brwydr Ypres yn benllanw'r cofio ar ryw ystyr "wrth i ni gofio am Hedd Wyn a thalentau eraill a gollwyd ar faes y gad".