Byrddau iechyd yn 'anghywir' i beidio ariannu gofal

Gofal

Mae cynghorau Cymru wedi ennill dadl gyfreithiol £250m dros bwy sy'n talu am nyrsys sy'n darparu gofal cymdeithasol mewn cartrefi preswyl yng Nghymru.

Doedd byrddau iechyd a 21 o'r awdurdodau lleol yng Nghymru ddim yn gallu cytuno pwy ddylai dalu pan fo person angen gofal sydd ddim yn ofal 24 awr y diwrnod.

Mae'r Goruchaf Lys nawr wedi dyfarnu bod y byrddau iechyd wedi camddehongli'r gyfraith ac y dylai'r ddwy ochr aildrafod y mater.

Roedd rhai cwmnïau sy'n gyfrifol am gartrefi gofal wedi dweud bod y ffrae wedi golygu eu bod wedi eu gadael heb eu talu.

Fe wnaeth hynny annog grŵp o berchnogion cartrefi gofal i sicrhau adolygiad barnwrol wnaeth ddyfarnu o'u plaid.

Image copyright Getty Images
Image caption Fe wnaeth y Goruchaf Lys ddyfarnu o blaid cynghorau Cymru

Fe wnaeth y byrddau iechyd ennill apêl, ond mae'r Goruchaf Lys nawr wedi mynd o blaid y cynghorau lleol.

Y GIG sy'n talu am ofal iechyd 24 awr, a chyfrifoldeb unigolion preifat neu gynghorau yw ariannu gofal cyffredinol.

Yn y dyfarniad, dywedwyd fod penderfyniad y byrddau iechyd i beidio darparu arian ar gyfer rhai elfennau o ofal cymdeithasol wedi'i seilio ar "gamddehongliad" o ran o'r gyfraith, ac y bydd yn rhaid ei "ddiddymu a'i ail-ddehongli".

Yn croesawu'r dyfarniad, dywedodd Huw David o Gymdeithas Llywodraeth Leol Cymru ei fod wedi dod ag "eglurder" i gyfraith allai gael ei dehongli mewn dwy ffordd wahanol.

Dywedodd Cydffederasiwn GIG Cymru, ar ran y byrddau iechyd, eu bod yn derbyn y dyfarniad, ac na fyddai'n cael effaith ar safon y gofal yng Nghymru.

Dywedodd Angela Burns AC, yr Ysgrifennydd Iechyd cysgodol: "Mae'r achos hwn yn taro fi fel un cwbl ddianghenraid - rhywbeth a ddylai fod wedi cael ei ddatrys mewn cyfarfod cyfeillgar yn hytrach nag yn gyhoeddus ar gost y cyhoedd.

"Yn eironig mi allai'r arian a wariwyd ar fynd â'r achos i'r llys fod wedi cael ei ddefnyddio i ariannu cyflog 78 o weithwyr gofal am flwyddyn gyfan.

"Mae'r achos yn dangos y diffyg cysylltiad sydd 'na rhwng y sectorau iechyd a chymdeithasol - sectorau a ddylai fod yn gweithio gyda'i gilydd yn hytrach na chynnal mân frwydrau cyfreithiol."