Marwolaeth plentyn bum mis oed yn anghyfreithlon

Dilshad Hamid a Katherine Howells Image copyright BBC/Wales News Service
Image caption Rhieni Sunaria, Dilshad Hamid a Katherine Howells, yn gadael Llys Crwner Caerdydd

Mae crwner yn achos merch bum mis oed fu farw ar ôl cael anafiadau i'w phenglog wedi dod i'r casgliad bod ei marwolaeth yn anghyfreithlon.

Fe wnaeth Sunaria Hamid-Howells o Bontypridd, Rhondda Cynon Taf farw ym mis Rhagfyr 2012.

Clywodd y cwest ei bod yn annhebygol bod Sunaria wedi marw o anafiadau gafodd ar ôl disgyn o gadair rhai dyddiau yn gynt.

Dywedodd y crwner, Christopher Woolley, bod un o rieni'r ferch yn gyfrifol am y farwolaeth, ond nad oedd modd penderfynu pwy wnaeth.

'Un o'r ddau yn gyfrifol'

Mae Gwasanaeth Erlyn y Goron (CPS) wedi dweud na fydd cyhuddiadau troseddol am nad yw erlyniad llwyddiannus yn debygol.

Cafodd Sunaria Hamid-Howells ei chludo i Ysbyty Brenhinol Morgannwg ar 30 Rhagfyr 2012 ar ôl iddi fynd yn "llipa" wrth i'w thad, Dilshad Hamid, ei bwydo.

Roedd ganddi gleisiau a marciau brown ar ei bochau, a dangosodd sgan bod anaf i'w phenglog a gwaedu ar yr ymennydd.

Wrth gyfeirio at yr anafiadau dywedodd Mr Woolley: "Dyw hi ddim yn bosib pennu os gafodd hyn ei achosi gan Mr Hamid neu Ms Howells [mam Sunaria], ond dim ond un o'r ddau yma allai fod wedi ei achosi."

Fe gafodd ei symud i Ysbyty Athrofaol Caerdydd ble bu farw ar 31 Rhagfyr.

Clywodd y cwest bod Sunaria wedi syrthio fwy nac unwaith cyn iddi farw, ond dywedodd arbenigwr ei bod yn annhebygol bod unrhyw un o'r digwyddiadau hynny wedi achosi ei marwolaeth.

Image copyright Google
Image caption Mae'r cwest yn cael ei gynnal yn Llys y Crwner yng Nghaerdydd

Dywedodd y crwner bod Heddlu De Cymru wedi cyfeirio'r achos at y CPS.

Roedd o hefyd wedi cyfeirio'r achos at Gyfarwyddwr Erlyniadau Cyhoeddus ar ôl clywed tystiolaeth yn y gorffennol gan fam Sunaria, Katherine Howells.

"Roeddwn ni wedi fy modloni bod yna dystiolaeth newydd efallai oedd yn awgrymu, nid yn unig bod dynladdiad wedi digwydd, ond efallai bod yna rhywun yn gyfrifol am y dynladdiad hynny", meddai.

Dywedodd Mr Woolley wrth rieni Sunaria nad oedd rhaid iddyn nhw ateb unrhyw gwestiwn yn y cwest os oedd y cwestiwn hynny yn eu cyhuddo o droseddu.

Yn y cwest, fe wadodd Mr Hamid a Ms Howells eu bod wedi gwneud niwed i'w merch.

Dywedodd Ms Howells: "Fydden ni ddim yn brifo fy mabi, ro'n i'n caru'r ferch fach yna."

Image copyright Mick Lobb/Geograph
Image caption Bu farw'r ferch bum mis oed yn Ysbyty Athrofaol Caerdydd

Wrth gloi ei dystiolaeth o fe ddywedodd Mr Hamid: "Dwi eisiau gwybod beth sydd wedi digwydd, dwi eisiau canfod y gwir.

"Dwi ddim wedi gwneud dim byd i fy mabi heblaw am ei charu. Roedd hi'n bopeth i fi."

Ond fe gyhuddodd y ddau rhiant ei gilydd o achosi loes iddi.

Yn ôl profion, roedd anafiadau "hen a newydd" i ben Sunaria, gyda rhai yn debygol o fod yn "anafiadau nad oedd yn ddamweiniol".

Dangosodd prawf post-mortem bod anaf i'r ymennydd wedi digwydd "dim mwy na 48-72 awr cyn ei marwolaeth".

'Rhywun yn gyfrifol'

Dywedodd ewythr Sunaria yn gynharach bod un o'r ddau riant yn gyfrifol am farwolaeth y "plentyn bach hardd".

"Un ohonoch chi achosodd ei marwolaeth", meddai Michael Howells.

"Y cwestiwn, cyn i ni adael y llys hwn, ydy pwy achosodd ei hanafiadau - mae rhywun yn gyfrifol am hyn."

Wrth rhoi dyfarniad o farwolaeth anghyfreithlon dywedodd Mr Woolley: "Mae hi yn amlwg i mi fod y rhieni ddim wedi dweud y gwir i gyd ynglŷn ag anafiadau Sunaria.

"Dwi'n dod i'r casgliad nad yw'r anafiadau wedi bod yn rhai damweiniol ar 30 Rhagfyr 2012.

"Dwi wedi fy modloni mai un o'r rhieni wnaeth achosi'r anafiadau wnaeth olygu ei bod hi wedi marw ac roedd y person hynny yn gweithredu ar ben ei hun."